2026-10-18T23:16:40Zhttps://ebyu-rdlopen.rawdatalibrary.net/oai/request

oai:ebyu-rdlopen.rawdatalibrary.net:ebyu/186832026-10-18T20:56:41Zopenairedriverec_fundedresourcescom_ebyu_10000col_ebyu_10001

Paslanmaya Maruz Kalmıs Betonarme Kolonlarda Donatı Sıyrılma Hesabı Için Deneye Dayalı Bir Modelin GelistirilmesiYALÇINER, HakanKUMBASAROĞLU, Atillaİnşaat MühendisliğiBetonarme donatısındaki paslanma; betonarme yapı elemanlarında betonunun çatlaması, dökülmesi, donatı kesit alanının azalması ve beton-donatı arasındaki aderansın zayıflaması gibi birçok olumsuzluga sebep olmaktadır. Son yıllarda betonarme binaların sismik performanslarının degerlendirilmesi için birçok farklı modeller ve yaklasımlar gelistirilmistir. Fakat bu degerlendirmelerde, paslanmanın yapı üzerindeki etkisi yalnızca donatı alanındaki azalma yönünden degerlendirilmektedir. Paslanmadan dolayı beton-donatı arasındaki aderans kaybı göz ardı edilmekte ve böylece yapılan degerlendirmelerde donatı sıyrılması sebebiyle yapısal ötelemedeki ilave artıslar dikkate alınmamaktadır. Beton ve donatı arasındaki iliskiyi ifade eden en önemli kavram, aderans ve buna baglı olarak da donatı sıyrılmasıdır. Mevcut literatürde korozyon oranına baglı olarak betonarme kolon donatılarındaki aderans-sıyrılma degerlerinin tahmin edilebilmesine yönelik ampirik bir model bulunmamaktadır. Dolayısıyla paslanmaya maruz kalmıs betonarme yapıların degerlendirilmesinde sadece donatı alanındaki azalma dikkate alınarak gerçegi tam olarak yansıtmayan bir yaklasım kullanılmaktadır. Yapılan deneysel çalısmalarda, donatı sıyrılmasının paslanmamıs betonarme kolonlarda dahi toplam ötelenmedeki katkısının %24 ile %40 arasında oldugu belirtilmisken, bu oranın paslanmaya maruz kalmıs betonarme kolonlarda çok daha yüksek degerlere çıkması ve yapı performansını büyük oranda etkilemesi kaçınılmazdır. Yapılan bu çalısmada, öncelikle hızlandırılmıs paslandırma yöntemi kullanılarak tam ölçekli betonarme kolon donatıları paslandırılmıstır. Paslanmanın belli bir orana kadar aderans kuvvetini artırması ve belirli bir orandan sonra da aderansı düsürmesi sebebiyle kontrollü paslandırma bu çalısmada önemli bir yere sahiptir. Paslanma, düsük ve yüksek beton basınç mukavemetlerinde de farklı yapısal davranıslara yol açmaktadır. Bu etkiyi göz önünde bulundurmak için üç farklı beton basınç mukavemeti alt ve üst sınır olarak deneysel çalısmada kullanılmıstır. Betonarme kolonları öncelikle üç farklı beton sınıfı için üç ana gruba (C8, C20 ve C30 olarak); ardından her bir ana grup da kendi içerisinde teorik paslanma oranları için %2, %4, %6 ve %10 olmak üzere dört alt gruba ayrılmıstır. Yanal yükleme deneyi esnasında uygulanacak eksenel yük için de betonarme kolonların tasıma kapasitelerine göre %20 ve %40 olmak üzere iki sınıf belirlenmistir. Bu üç parametre çaprazlama olarak ele alınarak toplamda 30 adet betonarme kolonu deneye tabi tutulmustur. Paslandırılan betonarme kolonları için tersinir ve tekrarlanır bir yük programı uygulanarak; korozyona maruz kalmıs betonarme kolonlarının yük-yerdegistirme, moment-egrilik, donatı aderans-sıyrılma degerleri deneysel olarak elde edilmistir. Elde edilen deneysel sonuçlardan faydalanılarak farklı paslanma oranlarına ve farklı beton mukavemetlerine baglı olacak sekilde, donatı sıyrılmasını tahmin etmeye yönelik deneye dayalı bir model gelistirilmistir. Daha önce literatürde olmayan bu çalısmanın gerçeklestirilmesine baglı olarak paslanmaya maruz kalmıs betonarme yapıların sismik performans seviyelerinin degerlendirilmesinde yeni bir pencere açılacagı kanıtı olusmustur. Ayrıca gerçeklestirilen bu deneysel çalısma kapsamında, paslanmıs betonarme kolonlarının korozyon oranına baglı olarak, akma kuvvet dayanımı, nihai kuvvet dayanımı, süneklik oranları, enerji yutma kapasiteleri, rijitlikleri ve hasar indekslerini tahmin etmeye yönelik ampirik modeller gelistirilmistir. Tüm bu modellerin yanı sıra; tahribatsız degerlendirme yöntemlerinde kullanılmak üzere, korozyondan dolayı olusan birincil korozyon çatlak genisliklerine baglı olarak betonarme donatılarındaki korozyon oranını, enerji yutma kapasitelerini ve çatlak genisligine baglı olarak korozyona maruz kalmıs betonarme kolonlarının sismik performans seviyelerini tahmin etmeye yönelik yeni bir model gelistirilmistir.2020Articlehttps://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/ebyu/18683trMAG - 116M162info:eu-repo/semantics/openAccessinfo:eu-repo/semantics/articlehttps://ebyu-rdlopen.rawdatalibrary.net/tr/items/ebyu/18683