2026-10-21T05:17:48Zhttps://ebyu-rdlopen.rawdatalibrary.net/oai/request

oai:ebyu-rdlopen.rawdatalibrary.net:ebyu/260892026-10-20T23:25:19Zopenairedrivercom_ebyu_10007col_ebyu_25981com_ebyu_10006col_ebyu_25960

Kaygının kabul ve kararlılık terapisi bağlamında psikolojik katılık ve temel işlevsel süreçlerle incelenmesiAn examination of anxiety in the context of acceptance and commitment therapy: Psychological inflexibility and core functional processesTuba TekinDoç. Dr. Namık Kemal HASPOLATKeywords: AnxietyPsychological InflexibilityRuminationCognitive FusionExperiential Avoidance.Anahtar Kelimeler: KaygıPsikolojik KatılıkRuminasyonBilişsel KaynaşmaYaşantısal Kaçınma.Bu araştırmanın amacı, beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerde kaygının, Kabul ve Kararlılık Terapisi (KKT) kuramsal çerçevesi doğrultusunda psikolojik katılık ve temel işlevsel süreçler bağlamında incelenmesidir. Araştırma ilişkisel tarama modelinde yürütülmüş, kuramsal model PATH analizi ile test edilmiştir. Çalışma grubunu toplam 461 beliren yetişkin oluşturmuştur. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, Pearson korelasyon analizi, Path analizi ve Bootstrap aracılık analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, kaygı ile ruminasyon, bilişsel kaynaşma, yaşantısal kaçınma ve psikolojik katılık arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Path analizi sonuçlarına göre yaşantısal kaçınma, bilişsel kaynaşma ve ruminasyonun psikolojik katılığı anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuştur. Ayrıca yaşantısal kaçınma, ruminasyon ve psikolojik katılığın kaygının anlamlı yordayıcıları olduğu saptanmıştır. Aracılık analizleri sonucunda, psikolojik katılığın yaşantısal kaçınma, bilişsel kaynaşma ve ruminasyon ile kaygı arasındaki ilişkilerde aracı role sahip olduğu belirlenmiştir. Bulgular, psikolojik katılığın KKT’nin temel süreçleri ile kaygı arasındaki ilişkide önemli bir mekanizma olduğunu göstermektedir. Araştırma bulguları, beliren yetişkinlik döneminde kaygının anlaşılmasında psikolojik katılık, bilişsel kaynaşma, yaşantısal kaçınma ve ruminasyonun önemli değişkenler olduğunu göstermektedir. Sonuçların, KKT temelli önleyici ve müdahale programlarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.The aim of this study was to examine anxiety in emerging adulthood within the framework of Acceptance and Commitment Therapy (ACT), focusing on psychological inflexibility and its core functional processes. The study employed a correlational research design, and the theoretical model was tested using Path Analysis. The study group consisted of 461 emerging adults. Descriptive statistics, Pearson correlation analysis, Path Analysis, and Bootstrap mediation analyses were employed in the data analysis. The findings The findings revealed significant positive relationships between anxiety and rumination, cognitive fusion, experiential avoidance, and psychological inflexibility. Path Analysis results indicated that experiential avoidance, cognitive fusion, and rumination significantly predicted psychological inflexibility. Furthermore, experiential avoidance, rumination, and psychological inflexibility were found to be significant predictors of anxiety. Mediation analyses indicated that psychological inflexibility mediated the relationships between experiential avoidance, cognitive fusion, rumination, and anxiety. The findings suggest that psychological inflexibility functions as an important mechanism in the relationship between the core processes of ACT and anxiety. The findings indicate that psychological inflexibility, cognitive fusion, experiential avoidance, and rumination are important variables in understanding anxiety during emerging adulthood. The results are expected to contribute to ACT-based prevention and intervention programs.Erzincan Binali Yıldırım University2026Master Thesishttps://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/ebyu/26089https://doi.org/10.71008/ebyu.thesis.2026.228trinfo:eu-repo/semantics/openAccessinfo:eu-repo/semantics/masterThesishttps://ebyu-rdlopen.rawdatalibrary.net/tr/items/ebyu/26089