2026-10-21T05:18:01Zhttps://ebyu-rdlopen.rawdatalibrary.net/oai/requestoai:ebyu-rdlopen.rawdatalibrary.net:ebyu/273122026-10-20T22:45:43Zopenairedrivercom_ebyu_10007col_ebyu_25981col_ebyu_259691982 Anayasası çerçevesinde engelli haklarıDisability rights within the framework of 1982 ConstitutionAyşe Nur UstaProf. Dr. Muhammet Emin RuhiDisabilityEngellilikEngellilik hâli insanlık tarihi boyunca var olmuştur. Günümüzde her altı kişiden biri engellidir ve her insan da birer engelli adayıdır. Dünya nüfusunda önemli bir yere sahip olan ve bedensel, ruhsal, tıbbi veya zihinsel bakımdan geçici yahut kalıcı nitelikteki engellilik hâllerinden dolayı diğer kişilerden farklılık arz eden engelliler; ayrımcılığa, toplumsal dışlamaya, kısıtlamalara, insanlık dışı kötü muamelelere maruz kalmışlardır. Ayrıca engellilerin yaşam, sağlık, eğitim, çalışma gibi birçok hakkı ihlal edilmiş, engelliler haklarından tam olarak faydalanamamışlardır. Engelliler, toplumsal hayata tam ve etkin katılım noktasında büyük sorunlar yaşamışlar ve yaşamaya da devam etmektedirler. İnsan haklarına verilen önemin artmasıyla beraber engelli bireylerin de hak sahipliği ve toplumsal hayata katılımları konusuna verilen önem de artmıştır. Bu kapsamda konuyla ilgili ulusal ve uluslararası alanda muhtelif düzenlemeler yapılmıştır. 1982 Anayasası'nda ise engelli bireylere yönelik ayrımcılık yasağı, eğitim hakkı, çalışma şartları ve sosyal güvenliğe ilişkin hükümler mevcuttur. Bunun yanında hukukumuzda engellilere yönelik birçok mevzuatta da düzenleme söz konusudur. Buna rağmen engelli bireylerin yaşamış oldukları hak ihlallerinin tam anlamıyla önüne geçilebildiğini söylemek mümkün değildir. Bu çalışmanın amacı, engelli bireylerin karşılaşmış oldukları sorunların tarihî gelişim süreçleriyle birlikte engelli bireylere yönelik uluslararası düzenlemeler ve Türk hukuku bakımından incelenmesidir. Bu çalışmada engellilerin toplumsal hayata katılımda yaşamış oldukları sorunlara ve ayrımcılık teşkil eden hususlara da değinilerek çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır.Disability has existed throughout human history. Today, one out of every six people is disabled and every person is a candidate for disability. People with disabilities, who have an important place in the world population and who differ from other people due to their physical, mental, medical or mental disabilities of temporary or permanent nature, have been subjected to discrimination, social exclusion, restrictions and inhuman maltreatment. In addition, many rights of persons with disabilities such as life, health, education and work have been violated and persons with disabilities have not been able to fully benefit from their rights. People with disabilities have experienced and continue to experience great problems in terms of full and effective participation in social life. With the increasing importance given to human rights, the importance given to the rights of persons with disabilities and their participation in social life has also increased. In this context, various national and international regulations have been made on the subject. In the 1982 Constitution, there are provisions on non-discrimination, right to education, working conditions and social security for persons with disabilities. In addition to this, there are many legislative arrangements for the disabled in our law. Despite this, it is not possible to say that the violations of rights experienced by persons with disabilities have been completely prevented. The aim of this study is to examine the problems faced by disabled individuals in terms of international regulations and Turkish law in terms of disabled individuals together with their historical development processes. In this study, the problems experienced by disabled people in participating in social life and the issues that constitute discrimination are also mentioned and solutions are tried to be proposed.Erzincan Binali Yıldırım University2024Master Thesishttps://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/ebyu/27312trinfo:eu-repo/semantics/openAccessinfo:eu-repo/semantics/masterThesishttps://ebyu-rdlopen.rawdatalibrary.net/tr/items/ebyu/27312