2026-10-21T04:22:45Zhttps://ebyu-rdlopen.rawdatalibrary.net/oai/request

oai:ebyu-rdlopen.rawdatalibrary.net:ebyu/274042026-10-20T22:45:49Zopenairedrivercom_ebyu_10007col_ebyu_25981col_ebyu_25969

Doğu Anadolu Bölgesi asma arazi gen bankasında bulunan yerel çeşitlerin külleme (Erysiphe necator) ve mildiyö (Plasmopora viticola) hastalıklarına tolerans derecelerinin belirlenmesiDetermination of the tolerance levels of local varieties found in the Eastern Anatolia region genetic resource plot to powdery mildew (Erysiphe necator) and downy mildew (Plasmopara viticola) diseasesTevhit GeçimProf. Dr. Nalan Yıldırım Doğan ; Doç. Dr. Hasan PınarBu çalışma, Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki asma genetik kaynakları arasından seçilen 203 yerel çeşit ile 2 toleranslı (Regent, Kishmish Vatkana) ve 2 hassas (Karaerik, Italia) kontrol çeşidinin, bağ küllemesi (Erysiphe necator) ve mildiyö (Plasmopara viticola) patojenlerine karşı toleranslılık düzeylerinin belirlenmesini ve farklı tolerans seviyelerine sahip genotiplerde direnç genlerinin analizini amaçlamaktadır. 2023 yılında, Erzincan Asma Arazi Gen Bankası'nda doğal enfeksiyon koşullarında yürütülen ön değerlendirmelerde, sporülasyon yoğunluğu ve nekroz oluşumuna dayalı görsel bir skala aracılığıyla hastalık şiddeti skoru hesaplanmış, veriler Towsend-Heuberger formülüyle analiz edilmiştir. Bu değerlendirmeler sonucunda, doğal enfeksiyona karşı yüksek veya orta düzeyde tolerans gösterdiği belirlenen 60 genotip ön plana çıkmıştır. 2024 yılında, bu genotipler üzerinde yürütülen suni inokülasyon çalışmaları; arazi, sera ve laboratuvar koşullarında gerçekleştirilmiş ve benzer kriterlere göre hastalık şiddeti ve duyarlılık düzeyleri yeniden değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre; arazi koşullarında 11, sera ortamında 18 ve laboratuvar koşullarında 11 genotip yüksek düzeyde tolerans göstermiştir. Ayrıca doğal enfeksiyon çalışmasında seçilen 60 genotip ile birlikte kontrol çeşitlerinden elde edilen yaprak örneklerinden DNA izolasyonu yapılmış; külleme ve mildiyö hastalıklarına karşı dirençle ilişkili 7 farklı moleküler markör kullanılarak PCR çoğaltımları gerçekleştirilmiştir. Markör analizleri sonucunda, külleme direnç geni Ren1 lokusuna ait UDV-020 ve VMC9h4-2 markörleri sırasıyla 16 ve 20 genotipte; Ren3 lokusuna ait UDV-015 markörü ise 19 genotipte pozitif bant vermiştir. Mildiyö direnç geni Rpv3 lokusu için kullanılan VMC7F2 ve VMCNG2F12 markörleri sırasıyla 17 ve 7 genotipte, Rpv4 lokusuna ait VMCNg2e1 ve VMC7h3 markörleri ise sırasıyla 25 ve 19 genotipte bant varlığı göstermiştir. Elde edilen bulgular, Doğu Anadolu Bölgesi'ne özgü üzüm genetik kaynaklarının hastalıklara dayanıklılık bakımından önemli potansiyele sahip olduğunu ve bu genotiplerin ıslah programlarında değerlendirilebileceğini ortaya koymaktadır.This study aims to determine the resistance levels of 203 local grapevine genotypes selected from the Eastern Anatolia Region, along with two tolerant (Regent, Kishmish Vatkana) and two susceptible (Karaerik, Italia) control cultivars, against the grapevine powdery mildew (Erysiphe necator) and downy mildew (Plasmopara viticola) pathogens, and to analyze the presence of resistance genes in genotypes with different tolerance levels. In 2023, preliminary evaluations were conducted under natural infection conditions at the Erzincan Grapevine Field Gene Bank. Disease severity scores were calculated using a visual scale based on sporulation intensity and necrosis formation, and the data were analyzed using the Towsend-Heuberger formula. As a result of these evaluations, 60 genotypes showing high or moderate tolerance to natural infection were identified as prominent. In 2024, artificial inoculation studies were carried out on these selected genotypes under field, greenhouse, and laboratory conditions. Disease severity and susceptibility levels were reassessed based on similar criteria. According to the findings, 11 genotypes in field conditions, 18 in greenhouse conditions, and 11 in laboratory conditions exhibited high levels of tolerance. In addition, leaf samples were collected from the 60 genotypes selected through natural infection assessment, along with the control cultivars, and DNA isolation was performed. PCR amplifications were conducted using seven different molecular markers associated with resistance to powdery and downy mildew diseases. According to marker analysis results, the UDV-020 and VMC9h4-2 markers, associated with the Ren1 locus (powdery mildew resistance), gave positive bands in 16 and 20 genotypes, respectively, while the UDV-015 marker, associated with the Ren3 locus, gave bands in 19 genotypes. For the Rpv3 locus (downy mildew resistance), the VMC7F2 and VMCNG2F12 markers gave bands in 17 and 7 genotypes, respectively; for the Rpv4 locus, the VMCNg2e1 and VMC7h3 markers gave bands in 25 and 19 genotypes, respectively. The findings reveal that grapevine genetic resources native to the Eastern Anatolia Region have significant potential in terms of disease resistance and can be effectively utilized in future breeding programs.Erzincan Binali Yıldırım University2025Doctoral Thesishttps://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/ebyu/27404trinfo:eu-repo/semantics/openAccessinfo:eu-repo/semantics/doctoralThesishttps://ebyu-rdlopen.rawdatalibrary.net/tr/items/ebyu/27404