Joseph Campbell’in Monomit Kuramı Bağlamında Köroğlu Destanının İncelenmesi

Köroğlu Destanı, Türk halk edebiyatının en önemli sözlü anlatılarından biri olup yalnızca bireysel bir kahramanlık hikâyesi sunmakla kalmaz, aynı zamanda halkın adalet, direniş ve toplumsal dayanışma gibi temel değerlerini de yansıtır. Bu çalışmada, Köroğlu Destanı’ nın anlatı yapısı ve kahraman tipi, çağdaş anlatı inceleme yaklaşımlarından biri olan Joseph Campbell’ın “Kahramanın Yolculuğu” kuramı doğrultusunda değerlendirilmiştir. Çalışmanın temelini, Pertev Naili Boratav tarafından derlenen metin oluşturmaktadır. Destan, nitel içerik analizi yöntemi ile incelenmiş ve Campbell’ın öne sürdüğü yola çıkış, erginlenme ve dönüş aşamaları bağlamında çözümlemeye tabi tutulmuştur. İnceleme sürecinde, Köroğlu’nun bireysel adalet arayışıyla başlayan serüveninin, zaman içinde halkın ortak hafızasında yer eden, kolektif bir mücadeleye dönüştüğü gözlemlenmiştir. Kahramanın yaşadığı dönüşüm, bireysel bir kahramanlık anlatısından çıkarak toplumsal değerlerin temsil edildiği sembolik bir yapıya ulaşmaktadır. Elde edilen bulgular, destanın yalnızca geleneksel bir halk anlatısı olmadığını, aynı zamanda evrensel anlatı kalıplarıyla örtüştüğünü ortaya koymaktadır. Bu bağlamda çalışma, geleneksel Türk halk anlatılarının modern anlatı kuramları çerçevesinde yeniden okunabileceğini ve kültürlerarası bir anlatı perspektifi sunabileceğini göstermektedir.