Yaşlı Erişkinlerde Salgın Hastalık Kaygısının Kronik Hastalık Öz Yönetimine Etkisi: Tanımlayıcı ve Kesitsel Araştırma

Amaç: Bu çalışma, yaşlı erişkinlerde salgın hastalık kaygısının kronik hastalık öz yönetimine etkisini belirlemek amacıyla yapılmış tır. Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapılan araş tırmanın evrenini, Ekim 2022-Kasım 2023 tarihleri arasında Türkiye’de bir üniversite hastanesinin kliniklerinde yatarak tedavi gören 60 yaş üstü kronik hastalığı olan yaşlı bireyler; örneklemini ise araştırmaya dâhil edilme kriterlerini sağlayan 363 yaşlı birey oluşturmuştur. Araş tırma verileri; tanımlayıcı bilgi formu, Salgın Hastalık Kaygı Ölçeği ve Kronik Hastalık Öz Yönetim Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veri ana lizinde tanımlayıcı istatistikler olarak yüzde, ortalama ve standart sapma kullanılmıştır. Sayısal değişkenlerin normallik dağılımı çarpık lık ve basıklık ile değerlendirilmiştir. Normal dağılım gösteren verile rin analizinde bağımsız t-testi, varyans analizi testi, korelasyon ve regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %28,1’inin 65-69 yaş aralığında, %52,9’unun erkek, %38’inin ilköğretim mezunu, %86,5’inin evli, %41,6’sının ev hanımı, %56,2’sinin gelirin giderine eşit olduğu, %48,5’inin ise il merkezinde yaşadığı saptanmıştır. Katı lımcıların, Salgın Hastalık Kaygı Ölçeği puan ortalaması 53,56±14,26; Kronik Hastalık Öz Yönetim Ölçeği’nin kendini damgalama alt boyut puan ortalaması 2,32±0,78; damgalamayla baş etme alt boyut puan or talaması 2,91±0,71; sağlık bakım etkinliği alt boyut puan ortalaması 2,89±0,94; tedavi uyumu alt boyut puan ortalaması ise 3,58±0,96 ola rak belirlenmiştir. Salgın hastalık kaygısının, kronik hastalık öz yöne tim alt boyutlarından olan tedaviye uyum ve kendini damgalama üzerinde istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlı bir etkisinin olduğu saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Yaşlı erişkinlerin, salgın hastalığa yö nelik kaygıları arttıkça kendini damgalama düzeylerinin ve tedaviye uyumlarının arttığı bulunmuştur.