Manastırlı İsmâil Hakkı’nın Fusûlü’t-teysir fî usûli’t-tefsir’i ve Dârülfünûn Etkisi

Bu araştırma, Osmanlı’nın son dönem âlimlerinden Manastırlı İsmâil Hakkı’nın tefsir metodolojisine sağladığı katkıları ele almakta ve söz konusu katkıların çağdaş akademik yöntem üzerindeki etkilerini analiz etmektedir. Çalışmada, Osmanlı’nın son döneminde ilmî zihniyet dönüşümünün merkezi kurumlarından biri olan Dârülfünûn’un tefsir ilmi ve usûl terminolojisi üzerindeki kalıcı etkileri de incelenmektedir. Manastırlı İsmâil Hakkı, Dârülfünûn’da müderris olarak görev yaparak yalnızca dönemin akademik geleneğini şekillendirmekle kalmamış, aynı zamanda tefsir metodolojisinin sistematikleşmesine önemli katkılar sağlamıştır. Onun sebeb-i nüzûl kavramına yönelik yaklaşımı, mükerrer nüzûl meselesine dair yorumları ve Kur’ân kıssalarının tarihsel bağlamına ilişkin görüşleri, çağdaş tefsir araştırmalarında dikkate alınması gereken temel meseleler arasında yer almaktadır. Bu bağlamda, çalışma kapsamında Manastırlı’nın sebeb-i nüzûl kavramına ilişkin metodolojik yaklaşımı analiz edilerek, onun bakış açısının modern tefsir çalışmaları açısından taşıdığı önem ortaya konacaktır. Ayrıca, Manastırlı İsmâil Hakkı’nın Fusûlü’t-teysîr adlı eseri, tefsir eğitiminde metodolojik bir dönüşüm sağlamış olup, sade ve özlü anlatımıyla akademik müfredatta kullanılmaya uygun bir yapı sunmaktadır. Bu araştırma, Manastırlı’nın tefsir anlayışını ve Dârülfünûn’daki ilmî etkisini detaylı bir şekilde ele alarak, onun Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş sürecinde tefsir ilmine yaptığı katkıları ortaya koymayı amaçlamaktadır.