Ceza Muhakemesi Kanunu’nda Yapılan Son Değişiklikler ve Anayasa Mahkemesi Kararları Çerçevesinde Adli Kontrol Koruma Tedbirine İlişkin Bir Değerlendirme

Koruma tedbirleri, ceza muhakemesinin yürütülmesini sağlamaya, yapılan muhakeme neticesinde uyuşmazlık konusu olaya ilişkin bir karar vermeye ve verilen kararın infazını gerçekleştirmeye yönelik tedbirlerdir. Adli kontrol koruma tedbiri de 2005 yılı itibariyle değişen ceza adaleti sistemimizde kişi hürriyetinin korunması ve tutuklama koruma tedbirine alternatif olması amacıyla getirilmiş bir koruma tedbiridir. Ceza Muhakemesi Kanunu yürürlüğe girdikten sonra pek çok kez değiştirilmiş ve tedbir kapsamında belirlenecek yükümlülüklere yenileri eklenmiştir. Bu kapsamda çalışmada, 6352, 7242 ve 7331 sayılı Kanunlarla yapılan değişiklikler incelenerek, adli kontrolün kişi hak ve özgürlüklerini koruma işlevine vurgu yapılmıştır. Adli kontrol tedbiri ile tutuklama ile ulaşılmak istenen amaca, kişi hürriyetine tutuklama kadar zarar vermeden ulaşılabilir. Çalışmada adli kontrol tedbiri, şartları, tedbir kapsamında başvurulacak yükümlülükler hakkında genel bir açıklama yapılmıştır. Ayrıca uygulamada 8. Yargı Paketi olarak bilinen 7499 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile adli kontrol koruma tedbiri açısından yapılan değişiklikler ele alınmıştır. Adli kontrolün uygulama istatistikleri ve suçluluk oranları üzerinden etkisi değerlendirilmiş, masumiyet karinesi ve ölçülülük ilkesi bağlamında bu tedbirin önemi vurgulanmıştır. Bununla birlikte, adli kontrol tedbiriyle ulaşılmak istenen amaçların hangi şartlarda sağlanabileceği detaylandırılmıştır. Tazminat düzenlemelerine ilişkin kanuni boşluklar ve Anayasa Mahkemesi kararları ışığında eleştiriler sunulmuş, tedbirin uygulanmasında var olan sorunlara dikkat çekilmiştir.