Doğu Anadolu Bölgesinde (Türkiye) Yayılış Gösteren Scrophularia erzincanica ve Scrophularia fatmae (Scrophulariaceae) Popülasyonlarının Genetik Çeşitlilik Analizleri

Scrophularia fatmae Kandemir & İlhan ve Scrophularia erzincanica R.R. Mill (Scrophulariaceae) Erzincan/Türkiye'ye özgü endemik türlerdir. S. erzincanica ve S. fatmae'de ki IUCN kategorileri sırasıyla EN ve CR'dir. Bu çalışmada, ISSR belirteçlerini kullanarak Erzincan'daki üç S. erzincanica popülasyonunun ve iki S. fatmae popülasyonunun genetik varyasyon seviyelerini ve genetik yapısı araştırılmıştır. Bu amaçla 10 primer, 75 bireyden oluşan beş popülasyondan 104'ü (%89.6) polimorfik olmak üzere toplam 116 bandı amplifiye edildi. UPGMA küme analizi, genetik varyasyonlar ve coğrafi mesafeler arasında anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Alpin bölgesine uyum sağlamış olan S. fatmae'nin yayılış alanı ve populasyon büyüklüğü daha küçüktür. Ek olarak, S. fatmae'nin kendi kendine tozlaşma eğilimi daha yüksektir. S. erzincanica daha büyük bir popülasyona sahiptir. S. erzincanica ve S. fatmae'de etkili tozlayıcı sayısı sırasıyla üç ve birdir. Bu sebeplerin de katkısı ve araştırma sonuçlarına göre S. fatmae ve S. erzincanica türleri karşılaştırıldığında S. erzincanica'da genetik çeşitliliğin daha fazla olduğu görülmektedir. Bu çalışma sonucunda elde edilen genetik veriler, S. erzincanica ve S. fatmae türlerinin yanı sıra diğer nadir ve tehlike altındaki bitki türleri için koruma stratejilerinin geliştirilmesinde kullanılabilir.