Erzurum Valisi Vezir Süleyman Paşa’nın 1784 Erzincan Depremi Sonrası Yağmalanan Muhallefatı

Osmanlı Arşiv Belgeleri arasında önemli yeri olan muhallefat defterleri, ölen kişinin sosyal ve ekonomik durumu ve ayrıca bulunduğu dönemini anlamak açısından önemli bir kaynak çeşidi olarak karşımıza çıkmaktadır. 18. Yüzyıla ait olan bu muhallefat defterinde Erzurum Beylerbeyi Vezir Süleyman Paşa’nın terekesi incelenmiştir. 1784 senesinde Erzurum Beylerbeyliğine tayin edilen Vezir Süleyman Paşa’nın görev yeri olan Erzurum’a giderken Erzincan’da geçici ikamet ettiği sırada şiddetli bir deprem meydana gelir. Depremin sonrasında Süleyman Paşa ve maiyetine ait olan mal, eşya ve paralar Erzincan ve civarındaki köylerden bazı ahali ve aşiret mensuplarınca yağmalanır. Osmanlı Devleti idarecileri Süleyman Paşa’nın yağmalanan terekesinin toplatılmasını istemişlerdir. Yağmadan ve enkazdan toparlanan Tereke bir defter haline getirilerek İstanbul’a gönderilmiştir. Çalışmamızda bu tereke defteri baştan sona okunup, belirli bir tasnif yapılıp ve değerlendirilip tablolarlar halinde verilmiştir. Çalışmada ulaşabildiğimiz arşiv belgeleri ve dönemin kronikleri ışığında Süleyman Paşa’nın kısa bir biyografisine de verilmiştir. Daha sonra 12900 Numaralı Muhallefat defteri değerlendirilmiştir. Ayrıca deftere ilave olarak Osmanlı Arşivinde bu tereke ile ilgili farklı arşiv belgeleri kullanılarak çalışmanın daha kapsamlı olması amaçlanmıştır. Harita ve tablolarlar kullanılarak daha anlaşılabilir olması hedeflenmiştir.