Önal, H. Emre; Kesici, Buğra

,Avrupa Birliği Rekabet Hukukunda Komisyonun girişimleriyle 2000li yılların başından itibaren yürütülen Rekabet Hukukunun ihlâlinden kaynaklanan tazminat sorumluluğuna dair reform çalışmaları, 2014 yılının sonunda kabul edilen 2014/104 sayılı Konsey Direktifi ile oldukça önemli bir aşamaya gelmiştir. Çalışmamızın konusunu oluşturan Direktif ile Rekabet Hukukunun ihlâli nedeniyle ikâme edilen tazminat davalarının yürütülmesinin işlevsel bir hâle getirilmesi ve bütünleştirilmesi için üye devletlere çeşitli konularda yasal düzenlemede bulunma yükümlülüğü ihdas edilmektedir. Tamamen tazmin talep etme hakkı, delillerin açıklanması, rekabet otoritesi kararlarının ulusal mahkemeler üzerindeki etkisi, zamanaşımı süreleri, müşterek ve müteselsil sorumluluk, davacı sıfatının tespiti, zarar miktarının belirlenmesi ve anlaşmalı uyuşmazlık çözümü gibi birçok konuda ihtiva ettiği yenilik ve değişiklikler ile Direktifin, Türk Rekabet Hukuku açısından da etkili olması kuvvetle muhtemeldir. Türk Rekabet Hukuku bağlamında Avrupa Birliği rekabet hukukunun mehaz teşkil etmesi ve bu konudaki esasa etki eden önemi bir kenara, Direktif ile hukuki zemine kavuşturulan konuların büyük bir kısmı, ülkemizde rekabet hukukunun ihlâlinden kaynaklanan tazminat davalarının yaygınlık kazanamamasının öncül nedenlerini oluşturmaktadır. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunda bahsi geçen konulara dair herhangi bir düzenleme öngörülmemiş olması ve başta 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun öngördüğü genel nitelikteki hükümlerin hâlihazırdaki uygulamayı tam anlamıyla karşılayamaması, bu konularda açık yasal düzenleme yapılması ihtiyacının tartışılmasını gündeme getirmektedir. Türkiye Büyük Millet Meclisi nezdinde bulunan bir Kanun Tasarısının mevcudiyeti de nazarı itibara alındığında, Direktifin öngördüğü düzenlemelerin yerindeliğinin ülkemiz açısından da değerlendirilmesi ve kanun koyucu tarafından dikkate alınması zaruri bir hâle gelmektedir. Bu yönüyle, bir başlangıç ve Direktifin öngördüğü hükümlerin tanıtımı çabasının bir ürünü niteliğinde olan çalışmamızda, Avrupa Birliği rekabet hukukundaki güncel gelişmeler ile birlikte genel bilgilerin ve çalışma plânının yer almakta olduğu giriş bölümünün ardından, Direktif ile hayata geçirilmesi öngörülen düzenlemeler temel hatlarıyla ele alınmakta ve müteakiben, Direktifin maddî hükümlerinin serbest çevirisi paylaşım konusu hâline getirilmektedir.

Narbay, Şafak; Kesici, Buğra

6102 sayılı yeni Türk Ticaret Kanunu, md. 192'de yer alan yeni düzenlemesi ile ortaklar için öngörülen hukuki bir himaye aracı olarak, bir ticaret ortaklığında yapısal değişiklik sonucunu doğuran kararın iptaline ilişkin özel bir düzenlemeye yer vermiştir. Anılan düzenleme gereğince, 134 ilâ 190. maddelerin ihlal edilmesi hâlinde, birleşme, bölünme veya tür değiştirme kararına olumlu oy vermemiş ve bu hususu tutanağa geçirmiş bulunan yapısal değişikliğe katılan şirketlerin ortakları, bu karara karşı iptal davası ikame edebilirler. Bu dava, bütün yapısal değişiklik süreçlerinin kanuna riayet edilerek gerçekleştirilmesini temin etmek, sermaye şirketlerinin yanı sıra kollektif ve adi komandit şirketlerin ortaklarını da kanuna aykırı yapısal değişikliklerden korumak ve nihayet, yapısal değişikliğe dair alınan kararın bir yönetim organı tarafından verildiği kurgularda bu organın kararına karşı iptal davası açılabilmesini sağlamak amacıyla öngörülmüştür. Özel hüküm (lex specialis) vasfı ile dikkat çeken bu iptal davasının Türk Ticaret Kanunu md. 445 ve 446'da düzenlenen genel iptal davasından kapsamı bakımından daha farklı sonuçlar doğurması, konunun maddi hukuk ve usul hukuku boyutuyla değerlendirilmesini gerektirmektedir. Bu minvalde, özel iptal davasının konusu, genel iptal davası ile olan ilişkisi, davacı ve davalı sıfatının belirlenmesi, iptal nedenleri, dava açma süresi ve hukuki sonuçları muhteviyata dâhil olmak üzere konu, başta mehaz kanun niteliğinde olan İsviçre Birleşme Kanunu (FusG), 78/855/AET ile 82/891/AET sayılı Avrupa Birliği (AB) Yönergeleri ve ayrıca, Alman Tür Değiştirme Kanunu'nun (UwmG) ilgili hükümleri de nazara alınarak, genel hatları itibarıyla değerlendirilmeye çalışılmıştır.