Gokcen, Salim

Türkiye’de demokrasinin kurumsallaşması, çok uzun ve sorunlu bir yolculukhikâyesidir. Bu yolda ortaya konulan çabalar ve karşılaşılan güçlükler, tek başınaTürkiye’nin geçirmiş olduğu değişim sürecini ifade etmektedir. Bu anlamda Türkdemokrasi tarihinin analitik-kuramsal bir çerçevede ele alınması gerekliliği ortayaçıkmaktadır. Çünkü “demokrasi” anlayışındaki algısal farklılıklar ve yaşanandeğişim sürecinin toplumun farklı katmanlarında bulduğu karşılık, bu tarz biryaklaşımı öne çıkarmaktadır.Hem Demokrat Parti iktidarı sırasında hem de 1960 askeri darbesi sonrasındaTürkiye çok partili siyasete geçiş sürecini devam ettirdi. Bu dönemde TürkiyeCumhuriyeti tek parti yönetimini arkasında bırakırken siyasal yelpaze genişledi veyeni eğilimler ortaya çıktı. Bunlar arasında anayasal sınırlar içinde faaliyetgöstermeyi kabul etmeyenler de vardı. 1960-1980 arasındaki dönemde ortaya çıkanbu durum siyasal kutuplaşmaya ve 1971 ve 1980 askeri müdahalelerine yol açtı. İkidarbe arasındaki bu dönem, siyasi çalkantıların ve ekonomik zorlukların yaşandığı,toplumsal gerilim, kutuplaşma ve şiddetin giderek arttığı bir dönem oldu.Çalışmamızda, 1960 askeri darbesinin ardından yapılan 1961 milletvekiliseçimlerinde hiçbir siyasi partinin tek başına hükümet kuracak sayıda milletvekiliçıkaramaması üzerine Türk demokrasisinin “koalisyon hükümetleri kültürü” iletanıştığı süreç irdelenecektir. 1961 seçimlerinden sonra sadece dört yılda dörtkoalisyon hükûmeti ortaya çıktı. Koalisyon hükümeti ve azınlık hükümeti gibikavramların ilk defa uygulanmaya başlandığı bu süreçte Türkiye’nin yaşamışolduğu iktisadi, sosyal ve siyasi değişim de incelenecektir.