Mu’înü’l Mürîd’de İsimden İsim Yapma Ekleri

Bu çalışmada 13 ve 14. yüzyıllarda Türkistan’da (Orta Asya) bilim ve edebiyat dili\rolan Harezm Türkçesine ait dil özelliklerini içinde barındıran ve 1313 tarihinde\rİslâm tarafından yazılmış Mu’înü’l Mürîd adlı eserde isimden isim yapma ekleri\rincelenmiştir. 407 dörtlükten oluşan ve dinî-tasavvufî öğretilerin yer aldığı eserde\risimden isim yapma ekleri fişleme yöntemiyle belirlenmiş ve tasnif edilerek\ryorumlanmış, çalışma sonunda bazı sonuçlara ulaşılmıştır. Harezm Türkçesi, İslam\rdinine yönelen Türklerin yeni kavramları karşılamada ve dinî öğretileri insanlara en\rsade şekliyle anlatmada büyük bir görev üstlenmiş ve bunu Türkçenin ifade gücüyle\rortaya koymuş bir dönemdir. Bu dönem, Oğuzların ve Kıpçakların tam manasıyla\rdil ve coğrafya olarak keskin bir ayrıma gitmediği bir dönemi kapsaması, eklerin ve\rkelimelerin belirlenerek günümüz kullanımlarına ve geçmiş şekillerine kaynaklık\retmesi bakımından yine büyük bir önem taşımaktadır. Eserdeki tüm isimden\risim yapma eklerinin kullanıldığı şekiller tespit edilerek çeşitli karşılaştırmalarda\rbulunmak ve bu eklerin benzerliklerini/farklılıklarını ortaya koyarak Türkçenin hâlâ\rtartışılmakta olan konularından yapım eklerine, eserde işlendiği şekliyle farklı bir\rbakış açısı sunabilmek; Harezm Türkçesinde kullanılan eklerin bugünkü şekillerini\ryapı ve işlev yönünden karşılaştırarak o dönem özellikleriyle çeşitli kıyaslamalarda\rbulunmak ve Türkçenin ekler vasıtasıyla ortaya koyduğu anlatım tarzını ve işler\rhâlini ortaya koymak hedeflenmiştir