Morkaraman ve İvesi Koyunlarında Meme Morfolojisi, Laktasyon Özellikleri ve Süt Bileşenleri Arasındaki İlişkinin Araştırılması

Çalışmada Türkiye koyun varlığının yaklaşık %21’ini oluşturan ve bazı yetiştiricilerin süt verim yönünde de kullandığı Morkaraman ırkı ile ıslah edilmemiş İvesi koyunlarında laktasyon özellikleri ile süt bileşenlerinin meme morfolojisi ile ilişkisini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmada 34 baş Morkaraman ve 32 baş İvesi ırkı koyun kullanılmıştır. Meme ölçüleri laktasyonun ortasında (laktasyonun 50-65. günleri) bir kere olmak üzere sağımdan 2 saat önce alınmıştır. Ölçümlerin alınmasında elektronik kumpas kullanılmıştır. Süt bileşiminin belirlenmesi amacıyla doğumdan sonra her 15 günde bir süt numuneleri alınmıştır. Irk, laktasyon süt verimi ve laktasyon süresi üzerinde, yaş ise tüm laktasyon özellikleri üzerinde istatistiki olarak önemli etkiye sahip olmuştur (p<0.05). Meme tipi hem laktasyon özellikleri hem de süt bileşenleri üzerinde önemli bir etkiye sahip olmamıştır. Morkaraman ırkının %23.5’i ve İvesi ırkının ise %25’i tip I memeye sahipken geri kalanları tip III memeye sahiptir. Meme çevresi ve meme uzunluğu İvesi ırkında daha büyük bulunurken, sağ ve sol meme uzunluğu Morkaraman ırkında daha uzun bulunmuştur. Morkaraman ırkının aksine İvesi ırkında meme çevresi ile laktasyon süt verimi ve günlük ortalama süt verimi arasında ayrıca meme uzunluğu ile laktasyon süt verimi ve günlük ortalama süt verimi arasında pozitif korelasyon belirlenmiştir. İvesi ırkında Morkaraman ırkına nazaran meme özellikleri ile laktasyon özellikleri arasında daha fazla pozitif korelasyon tespit edilmiştir. Meme tipi laktasyon özellikleri üzerinde önemli bir etkiye sahip olmamamsına rağmen meme ölçüleri açısından meme I tipinin makine sağıma daha uygun olabileceği belirlenmiştir. Makineli sağımda alveol ve cistern alandan sütün gelme hızı üzerine yeni çalışmaların yapılması tavsiye edilmektedir.