Güzel sanatlar ve spor liselerine özel yetenek öğretmenlik branşından müdür atanmasının öğretmen yetkinliklerine etkileri ile ilgili müdür ve öğretmen görüşleri (doğu anadolu bölgesi örneği)

Bu araştırmada, Güzel Sanatlar ve Spor Liselerine özel yetenek alanından müdür atanmasının okul yönetimine ve öğretmen yetkinliklerine yansımaları, müdür ve öğretmen görüşleriyle incelenmiştir. Çalışma fenomenolojik desende yürütülmüştür. Araştırma grubu, Erzincan, Erzurum, Tunceli ve Bingöl’deki dört Güzel Sanatlar Lisesi ile dört Spor Lisesinde görev yapan 8 müdür ve 36 öğretmen olmak üzere 44 kişiden oluşmuştur. Katılımcılar ölçüt temelli amaçlı örneklemeyle seçilmiştir. Veriler yüz yüze yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmış, tematik analizle çözümlenmiş ve kod, alt tema ve temalar altında karşılaştırılmıştır. Bulgular, özel yetenek alanından gelen müdürlerin okul programını, araç gereç ihtiyaçlarını ve sosyal, kültürel ve sportif etkinliklerin niteliğini anlamada avantajlı görüldüğünü göstermiştir. Buna karşılık fiziksel koşullar, öğrenci disiplini ve bireysel eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesine yönelik uygulamaların okullar arasında ortak bir düzene kavuşmadığı belirlenmiştir. Bazı uygulamaların sistemli değerlendirmelerden çok öğretmen gözlemlerine ve yerel imkânlara dayandığı görülmüştür. Müdürün alan uyumunun tek başına yeterli olmadığı; eğitim yönetimi, öğretimsel liderlik, katılımcı karar verme ve iletişim yeterlikleriyle desteklenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle müdür atamalarında alan uyumu ile eğitim yönetimi yeterliklerinin birlikte değerlendirilmesi, bireysel eğitim ihtiyaç analizlerinde ortak ölçütlerin kullanılması ve bölgesel kaynak farklarını azaltacak desteklerin geliştirilmesi önerilmiştir. Sonuçların özel yetenek liselerindeki yönetici seçimi ve okul geliştirme çalışmalarına katkı sunacağı değerlendirilmiştir. Ayrıca uygulama kararlarına bilimsel kanıt sağlayacağı da düşünülmüştür.

This study examined how appointing principals from special-talent fields to Fine Arts and Sports High Schools shaped school management and teachers’ professional work. A phenomenological design was used. The study group included 44 participants: 8 principals and 36 teachers from four Fine Arts High Schools and four Sports High Schools in Erzincan, Erzurum, Tunceli, and Bingöl. Participants were selected through criterion-based purposive sampling. Data were gathered through face-to-face semi-structured interviews, analysed thematically, and organised as codes, subthemes, and themes. Principal and teacher views were compared. The findings showed that principals from special-talent fields were seen as better able to understand school programmes, equipment needs, and the demands of social, cultural, artistic, and sporting activities. However, practices for improving physical conditions, maintaining student discipline, and identifying individual educational needs were not consistent across schools. Some practices depended more on teacher observations and local resources than on systematic assessment. Field alignment alone was therefore insufficient; it needed support from educational administration, instructional leadership, shared decision making, and communication skills. Principal appointments should assess field alignment together with management competence, individual educational-needs analyses should follow shared criteria, and support should reduce regional resource gaps. The results may guide administrator selection and school improvement in special-talent schools.