İlkokul 4. sınıf din kültürü ve ahlak bilgisi ders kitabındaki karakterleri niteleyen değerlerin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan ilkokul 4. sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ders kitabında yer alan karakterlerin kök değerler açısından analiz edilmesidir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde yürütülmüş; veri toplama yöntemi olarak doküman incelemeden yararlanılmıştır. Ders kitabında yer alan metin, etkinlik ve görsellerdeki karakterler; karakterizasyon özellikleri, rol model işlevleri ve kök değerleri temsil etme durumları açısından incelenmiştir. Araştırma sonucunda ders kitabında toplam 66 farklı karakter tespit edilmiştir. Aynı karakterin ders kitabında birden fazla kez yer aldığı durumlar tek karakter olarak değerlendirilmiş ve karakter sayısı bu doğrultuda hesaplanmıştır. Karakterlerin önemli bir kısmının öğrenciler için olumlu örnek oluşturabilecek rol model özellikler taşıdığı belirlenmiştir. Analizler sonucunda öğretim programında yer alan on kök değerin tamamının ders kitabında temsil edildiği görülmüş; ancak bu değerlerin karakterler ve üniteler arasında dengeli biçimde dağılmadığı saptanmıştır. En sık temsil edilen kök değerin sevgi (f=91) olduğu, bunu sırasıyla sorumluluk (f=87), yardımseverlik (f=57), saygı (f=40), dürüstlük (f=36), adalet (f=24), dostluk (f=19), sabır (f=12), öz denetim (f=7) ve vatanseverlik (f=4) değerlerinin izlediği belirlenmiştir.

The aim of this study is to analyze the characters included in the 4th-grade Religious Culture and Moral Knowledge textbook published by the Ministry of National Education in terms of core values. The study was conducted within the framework of the qualitative research approach, and document analysis was employed as the data collection method. The characters presented in the texts, activities, and visuals in the textbook were analyzed in terms of characterization, role model functions, and their representation of core values. As a result of the study, a total of 66 different characters were identified in the textbook. It was determined that a significant proportion of these characters possess role model characteristics that may serve as positive examples for students. The analyses revealed that all ten core values included in the curriculum were represented in the textbook; however, these values were not distributed evenly across characters and units. The most frequently represented core value was love (f = 91), followed respectively by responsibility (f=87), helpfulness (f=57), respect (f=40), honesty (f=36), justice (f=24), friendship (f=19), patience (f=12), self-control (f=7), and patriotism (f=4).