Küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin ihracat sorunları: Doğu Anadolu bölgesinde bir uygulama

Doğu Anadolu Bölgesinde faaliyet gösteren küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin ihracat süreçlerinde karşılaştıkları engellerin incelendiği bu çalışmada, işletmelerin finansman, pazarlama, üretim, lojistik ve insan kaynakları alanlarındaki algılarının ihracat performansına etkisi araştırılmıştır. Literatürde bölgeye özgü KOBİ ihracatı üzerine yapılan çalışmaların sınırlı olması, çalışmanın önemini artırmaktadır. Araştırmanın amacı, bu faktörlerin dış pazarlara açılma üzerindeki etkisini ortaya koymaktır. Çalışma, yapılandırılmış anket yöntemi ile Doğu Anadolu Bölgesi’ndeki 385 KOBİ temsilcisi üzerinde uygulanmıştır. Finansman, Pazarlama, Üretim, Lojistik, İnsan Kaynakları sorunlarının ihracat performansı üzerindeki etkisi, SPSS ve AMOS programları kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuçlar, finansman ve pazarlama alanlarında karşılaşılan güçlüklerin ihracat performansını olumlu şekilde etkilediğini göstermiştir. Bölgesel özellikler göz önünde bulundurulduğunda, çalışma KOBİ’lerin ihracat kapasitesinin artırılması için finansal desteklerin çoğaltılması, pazarlama eğitimlerinin yaygınlaştırılması ve lojistik süreçlerin güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, bölgedeki KOBİ’ler ve politika yapıcılar için sınır ticaretinin geliştirilmesi, dijital pazarlama ve e-ihracat uygulamalarının yaygınlaştırılması, uluslararası pazarlarda markalaşma ve lojistik altyapının güçlendirilmesine yönelik ihracat stratejilerinin geliştirilmesine ışık tutmaktadır.

This study examines the obstacles faced by small and medium-sized enterprises (SMEs) operating in the Eastern Anatolia Region during their export processes. It investigates the impact of these perceptions on export performance in the areas of finance, marketing, production, logistics, and human resources. The limited number of studies in the literature specifically on SME exports in this region increases the importance of this study. The aim of the research is to reveal the impact of these factors on access to foreign markets. The study was conducted using a structured survey method on 385 SME representatives in the Eastern Anatolia Region. The impact of problems in finance, marketing, production, logistics, and human resources on export performance was analyzed using SPSS and AMOS programs. The results showed that difficulties encountered in finance and marketing positively affected export performance. Considering regional characteristics, the study reveals that increasing financial support, expanding marketing training, and strengthening logistics processes are necessary to increase the export capacity of SMEs. In this respect, the study sheds light on the development of export strategies for SMEs and policymakers in the region, focusing on improving cross-border trade, expanding digital marketing and e-export practices, branding in international markets, and strengthening logistics infrastructure.