Kamusal akıl bakımından meşruluk ve hukuk

Özet

Kamusal akıl, modern liberal demokratik toplumlarda siyasal ve hukuki bağlayıcılığın hangi gerekçelerle meşru kılınabileceğini açıklayan temel bir kavramdır. Bu kavram, bireylerin farklı ahlâki, dini ve felsefi görüşlere sahip olduğu çoğulcu toplumlarda, ortak bir yaşamın nasıl sürdürülebileceği sorusuna yanıt arar. Kamusal akıl, bağlayıcı siyasal ve hukuki kararların yalnızca belirli bir doktrine değil, tüm vatandaşların makul biçimde kabul edebileceği ortak gerekçelere dayanması gerektiğini ifade eder. Bu yönüyle kamusal akıl, hukukun yalnızca yürürlükte olmasını değil, aynı zamanda meşru olmasını da gerekli kılan bir gerekçelendirme pratiği sunar. Kamusal akıl, hukuki ve siyasal kararların gerekçelendirilmesinde ortak bir zemin oluştururken, bu kararların keyfi biçimde dayatılmasını engelleyen ilkesel bir sınır işlevi görmektedir. Bu bağlamda kamusal akıl; yargılama, yasama ve idari süreçlerde kararların gerekçelendirilmesini belirleyen temel bir çerçeve sunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, kamusal akıl kavramını kavramsal, tarihsel ve kuramsal boyutlarıyla incelemek; kamusal akıl ile meşruluk arasındaki ilişkiyi ortaya koymak ve bu kavramın hukuk alanındaki işlevini değerlendirmektir. Bu kapsamda kamusal aklın farklı teorik yaklaşımlar çerçevesinde nasıl ele alındığı analiz edilmekte ve hukuki bağlayıcılığın gerekçelendirilmesindeki rolü ortaya konulmaktadır.

Public reason is a fundamental concept that accounts for the grounds on which political and legal authority can be considered legitimate in modern liberal democratic societies. In pluralistic contexts, where individuals hold diverse moral, religious, and philosophical views, public reason addresses the question of how a shared social order can be sustained. It maintains that binding political and legal decisions must be justified by reasons that all citizens can reasonably accept, rather than by reference to any particular comprehensive doctrine. In this respect, public reason constitutes a justificatory framework that requires law not only to be valid, but also to be legitimate. Public reason provides a common ground for the justification of political and legal decisions while simultaneously functioning as a principled constraint against their arbitrary imposition. Accordingly, it structures the justificatory processes underlying judicial, legislative, and administrative decision-making. This study aims to examine the concept of public reason in its conceptual, historical, and theoretical dimensions; to elucidate its relationship with legitimacy and to assess its role within the domain of law. In this context, the study analyzes different theoretical approaches to public reason and explores its function in justifying legal authority.

Anahtar Kelimeler

RDL Kalıcı Bağlantı (PID)
https://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/ebyu/26136Resmi atıflarda kullanılan kalıcı adres
DOI
https://doi.org/10.71008/ebyu.thesis.2026.186Bu DOI, RDL DOI hizmeti tarafından atandı ve Crossref'e kaydedildi.
Tam Kayıt
AlanDeğerDil
dc.contributor.advisorProf. Dr. Sururi AKTAŞ
dc.contributor.authorTuba Dilşat Karataş
dc.date.accessioned2026-10-20T22:44:19.927385497Z
dc.date.available2026-10-20T22:44:19.927385497Z
dc.date.issued2026
dc.description.abstractKamusal akıl, modern liberal demokratik toplumlarda siyasal ve hukuki bağlayıcılığın hangi gerekçelerle meşru kılınabileceğini açıklayan temel bir kavramdır. Bu kavram, bireylerin farklı ahlâki, dini ve felsefi görüşlere sahip olduğu çoğulcu toplumlarda, ortak bir yaşamın nasıl sürdürülebileceği sorusuna yanıt arar. Kamusal akıl, bağlayıcı siyasal ve hukuki kararların yalnızca belirli bir doktrine değil, tüm vatandaşların makul biçimde kabul edebileceği ortak gerekçelere dayanması gerektiğini ifade eder. Bu yönüyle kamusal akıl, hukukun yalnızca yürürlükte olmasını değil, aynı zamanda meşru olmasını da gerekli kılan bir gerekçelendirme pratiği sunar. Kamusal akıl, hukuki ve siyasal kararların gerekçelendirilmesinde ortak bir zemin oluştururken, bu kararların keyfi biçimde dayatılmasını engelleyen ilkesel bir sınır işlevi görmektedir. Bu bağlamda kamusal akıl; yargılama, yasama ve idari süreçlerde kararların gerekçelendirilmesini belirleyen temel bir çerçeve sunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, kamusal akıl kavramını kavramsal, tarihsel ve kuramsal boyutlarıyla incelemek; kamusal akıl ile meşruluk arasındaki ilişkiyi ortaya koymak ve bu kavramın hukuk alanındaki işlevini değerlendirmektir. Bu kapsamda kamusal aklın farklı teorik yaklaşımlar çerçevesinde nasıl ele alındığı analiz edilmekte ve hukuki bağlayıcılığın gerekçelendirilmesindeki rolü ortaya konulmaktadır.tr
dc.description.abstractPublic reason is a fundamental concept that accounts for the grounds on which political and legal authority can be considered legitimate in modern liberal democratic societies. In pluralistic contexts, where individuals hold diverse moral, religious, and philosophical views, public reason addresses the question of how a shared social order can be sustained. It maintains that binding political and legal decisions must be justified by reasons that all citizens can reasonably accept, rather than by reference to any particular comprehensive doctrine. In this respect, public reason constitutes a justificatory framework that requires law not only to be valid, but also to be legitimate. Public reason provides a common ground for the justification of political and legal decisions while simultaneously functioning as a principled constraint against their arbitrary imposition. Accordingly, it structures the justificatory processes underlying judicial, legislative, and administrative decision-making. This study aims to examine the concept of public reason in its conceptual, historical, and theoretical dimensions; to elucidate its relationship with legitimacy and to assess its role within the domain of law. In this context, the study analyzes different theoretical approaches to public reason and explores its function in justifying legal authority.en
dc.identifier.doi10.71008/ebyu.thesis.2026.186
dc.identifier.urihttps://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/ebyu/26136
dc.language.isotr
dc.publisherErzincan Binali Yıldırım University
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/closedAccess
dc.subjectPublic Reasonen
dc.subjectLegitimacyen
dc.subjectLawen
dc.subjectLiberalismen
dc.subjectDemocracyen
dc.subjectKamusal Akıltr
dc.subjectMeşruluktr
dc.subjectHukuktr
dc.subjectLiberalizmtr
dc.subjectDemokrasitr
dc.titleKamusal akıl bakımından meşruluk ve hukuktr
dc.titleThe legitimacy and the law from the perspective of publicen
dc.typeDoctoral Thesis
dspace.entity.typePublication
rdl.doi.crossref2026-07-30