Sosyal öğrenme kuramı bağlamında çizgi filmlerde arkadaşlık ilişkileri üzerinden verilen iletilerin değerlendirilmesi

Araştırma, kitle iletişim araçlarının en güçlüsü olan televizyonlardaki çizgi filmlerin sosyal öğrenme kuramı bağlamında arkadaşlık ilişkileri üzerinden verdiği iletileri tespit etmek ve çizgi filmlerdeki arkadaşlık konusunda ilgili literatüre katkı yapmak açısından önem taşımaktadır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada çizgi filmlerde arkadaşlık ilişkileri açısından verilen mesajlar değerlendirilmeye çalışılmıştır. Araştırma doküman analizi deseniyle yapılmıştır. 7. sınıf öğrencilerinin görüşleri alınarak Esrarengiz Kasaba, Winx Club, Rafadan Tayfa, Gumball, Harika Kanatlar, Heidi isimli çizgi filmler araştırma kaynağı olarak kullanılmıştır. Çizgi filmler betimsel analize ve içerik analizine tabi tutulmuş; kodlanarak kaydedilmiş daha sonra bu kodlar kendi arasında gruplandırılmıştır. Çalışmada yardım etme, öfke duyma, sorun çözme/çözememe, nezaketli olma, güven duyma/güvenmeme, flört etme, kural koyma, uyma/uymama, küçümseme, koruma, yalan söyleme, disiplinli olma/olmama ve şaka yapmayla ilgili mesajlar başta olmak üzere verilen diğer iletiler açıklanmıştır. Araştırmaya göre verilen mesajların çoğunlukla olumlu yönde olduğu görülmüştür. Verilen olumlu iletilerin yanında birtakım olumsuz iletilerle de karşılaşılmıştır. Bu olumsuzluklardan çocukların kendilerini koruyabilmeleri için medya okuryazarlığı eğitimi verilmeli, çocukların televizyon izleme durumları ailelerce takip edilmeli ve çizgi filmler filtreleme sisteminden geçirilmelidir. Anahtar Kelimeler: Sosyal Öğrenme, Medya, Çizgi Film, Çocuk, Arkadaşlık

The research is all-important in terms of determining the messages given by the cartoons on television, which is the most powerful mass media, through the relationship of friendship in the context of social learning theory and contributing to the related literature about the friendship in cartoons. For this purpose, in this study, it was tried to be evaluated the messages given in cartoons in terms of the friendship relations. The research was conducted with document analysis pattern. The cartoons named Gravity Falls (Esrarengiz Kasaba), Winx Club, Soft-boiled Crew (Rafadan Tayfa), Gumball, Super Wings (Harika Kanatlar), Heidi were selected based on the 7th graders and used as a research resource. These cartoons were subjected to descriptive and content analysis; they were recorded by coding, then these codes were grouped among themselves. In this study, the messages especially ones about cooperation, anger, problem, courtesy, trust, flirting, rule, disdain, protection, lie, discipline and joking were explicated. According to the research, it was seen that the messages given were mostly positive. Along with positive messages; some negative messages were also encountered. In order to minimize these problems, families should follow their children' television viewing situations and cartoons should be filtered. Key Words: Social Learning, Media, Cartoon, Child, Friendship