Davranışsal ekonomi yaklaşımlarının yenilikler karşısında tüketici karar verme şekilleri ile açıklanması

Ekonominin psikolojik etkilerini dikkate alan ve ayrılmaz bir bütün olarak değerlendiren davranışsal iktisat, geleneksel iktisadın öngörmede yetersiz kaldığı ekonomik olayların oluşum ve karar süreçlerini açıklamaya çalışan disiplinler arası bir alandır. Üretimden tüketime her alanda karar vericilerin olması geleneksel iktisatın aksine her zaman rasyonel karar verilmediğini ancak sınırlı rasyonel olunabileceği üzerinde duran davranışsal iktisat günümüz olay ve olguların değerlendirmesinde ve yorumlanmasında gerçekçi bir boyut kazandırmıştır. Bu çalışma da tüketicilerin tutum ve tercihleri davranışsal iktisat yaklaşımları çerçevesinden yorumlanmıştır. Yorumlamak için ülkemizde yeni teknoloji olan elektrikli otomobil örnek olarak kullanılmış ve tüketicinin satın alma davranışına bu perspektiften bakılmıştır. Erzincan merkez bölgesinde tüketiciler üzerinde uygulanan anket çalışmasında yerli elektrikli otomobil almayı düşünen katılımcıların yaş faktörünün çerçeveleme, zihinsel muhasebe ve batık maliyet etkisi üzerinde anlamlı bir etkileşim olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca ülkemizde yeni piyasaya girmesi planlanan bir elektrikli otomobil markasının fiyatını belirlemek için tüketicilere referans fiyatları verilerek katılımcılardan tahmini fiyat verilmesi istenmiş ve sonucunda tüketicilerin verdiğimiz referans fiyatlara bağlı olduğu belirlenmiştir.

Behavioral economics, which considers the psychological effects of the economy and evaluates it as an inseparable whole, is an interdisciplinary field that tries to explain the formation and decision processes of economic events, which traditional economics is insufficient to predict. Behavioral economics, which emphasizes that there are decision makers in every field from production to consumption, unlike traditional economics, does not always make rational decisions, but can be limited rationally, has brought a realistic dimension in the evaluation and interpretation of today's events and phenomena. In this study, consumers' attitudes and preferences are interpreted within the framework of behavioral economics approaches. In order to interpret, the electric car, which is a new technology in our country, was used as an example and the purchasing behavior of the consumer was viewed from this perspective. In the survey conducted on consumers in the central region of Erzincan, it was observed that the age factor of the participants who were considering buying a domestic electric car had a significant interaction on the effect of framing and mental accounting. In addition, in order to determine the price of an electric car brand that is planned to enter the new market in our country, reference prices were given to the consumers and an estimated price was asked from the participants, and as a result, it was determined that the consumers depended on the reference prices we gave.