Ceza hukukunda hukuka uygunluk nedenlerinin maddi unsurlarında hata

Hata kurumu, 5237 sayılı TCK'nın 30. maddesinde düzenlenmiştir. Düzenlemede hata türleri belirlenirken hatanın hukuki sonucu değil, konusu esas alınmıştır. Bu çalışmada "hukuka uygunluk nedenlerinin maddi unsurlarında hata" konusu detaylı bir şekilde ele alınacaktır. Çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, hukuka uygunluk nedenlerinin yapısı ve suç genel teorisi içerisindeki yeri; ikinci bölümde hukuka uygunluk nedenlerinin maddi unsurlarında hatanın unsurları ve üçüncü bölümde hukuka uygunluk nedenlerinin maddi unsurlarında hatanın hukuki niteliği konuları üzerinde durulacaktır. Çalışmamızın temel araştırma sorusu "hukuka uygunluk nedenlerinin maddi unsurlarında hata haksızlığı mı etkiler yoksa kusuru mu" sorusudur. Bu soru hata öğretisinin en tartışmalı sorusudur. Biz bu soruda, Katı Kusur Teorisinin verdiği yanıta katılıyoruz: Hukuka uygunluk nedenlerinin maddi unsurlarında hataya düştüğü için fiilinin haksızlık teşkil ettiğini bilmeyen failin hatası kusuru etkiler; hata kaçınılmazsa fail cezalandırılmaz; hata kaçınılabilirse fail kasıtlı suçtan kusurunun ağırlığına göre sorumlu olur. Anahtar Kelimeler: Hukuka Uygunluk Nedenleri, Maddi Unsurlar, Hata, Haksızlık, Kusuru Etkileyen Nedenler

Mistake in the material elements of justified defences regulated in the third paragraph of Article 30 of the Turkish Penal Code No. 5237. While determining the mistake types in the regulation, the subject of the error is taken as the basis. In this study we will focus on this subject in detail. This dissertation consists of three main chapters. In the first chapter, the structure of the justified defences and their place in the general theory of crime; in the second chapter, the types of mistakes in the justified defences, the concept of inevitable mistake and the elements of mistake in the material elements of justified reasons will be discussed. The question of whether the mistake in the material elements of the justified reasons affects the wrongfulness or the blameworthiness is the most controversial issue of this type of mistake. This subject, which is the main research question of our study, is discussed in the third chapter. In our opinion, this kind of error affects the blameworthiness. Keywords: Justified Defences, Material Elemets, Mistake, Wrongfulness, Excuses