Bazı parabenlerin Zea mays'ta meydana getirdiği genotoksik etkinin moleküler yöntemlerle araştırılması

Kimyasal maddelerin mutajenik etkileri DNA molekülünü bozarak hücresel problemlere sebep olmaktadır. Parabenler gıda, kozmetik ve ilaç sanayi başta olmak üzere kimyasal endüstride önemli bir yer tutmaktadır. DNA' da meydana gelen genotoksik ve mutajenik etkileri belirlemek amacıyla moleküler markırlar kullanılmaktadır. Çalışmamızda günümüzde sık kullanılan moleküler markır yöntemlerinden olan ISSR ve IRAP tekniği ile etil paraben ve metil parabenin Zea mays' da sebep olduğu genotoksik etkinin ve DNA hasarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma sonucu kullanılan tüm primerlerde etil ve metil paraben dozlarının artışına bağlı olarak GTS değerini azaldığı, toplam polimorfizm değerinin ise arttığı tespit edilmiştir. Etil ve metil parabenin artan dozlarının DNA'da hasar meydana getirdiği ve genotoksik etki gösterdiği saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Etil Paraben, Genotoxicity, IRAP, ISSR, Metil Paraben, Zea mays

The mutagenic effects of chemical substances cause cellular problems by disrupting the DNA molecule. Parabens have an important place in the chemical industry, especially in the food, cosmetics, and pharmaceutical industries. Molecular markers are used to determine genotoxic and mutagenic effects on DNA. In the current study, it was aimed to determine the genotoxic effect and DNA damage caused by ethylparaben and methyl paraben in Zea mays with ISSR and IRAP techniques, which are frequently used molecular marker methods. As a result of the study, it was determined that the GTS value decreased and the total polymorphism value increased due to the increase in ethyl and methylparaben doses in all primers used. It has been determined that DNA damage and genotoxic effect with increasing doses of ethyl and methyl paraben. Keywords: Ethyl Paraben, Genotoxicity, IRAP, ISSR, Methyl Paraben, Zea mays