İmam Mâtürîdîye göre ecel ve rızık

İnsan, doğup, büyüyüp ve en sonunda ölüm dediğimiz bir gerçekle karşı karşıya kalmaktadır. İnsan ecel gelmeden önce, hayatını devam ettirmesi için barınma, yeme içme gibi gereksinimlere ihtiyacı bulunmaktadır. Yani rızık, insanın hayatını idame ettirmesi için gerekli olan her şeyi kapsarken; ecel ise hayatın sonu, yani ölüm dediğimiz gerçekliktir. Bir inanca sahip olan veya olmayan her insanın, ana gündem maddelerini oluşturan bu iki kavram, İslam dininde de önemli bir yere sahiptir. Kur'an'ı Kerim'de, kendisine genişçe yer bulan bu iki kavramın ana eksininde yaratıcı, fail konumda olmaktadır. Kelam ekolleri içinde de tartışılan bu iki kavram, Mu'tezile ekolünün başını çektiği tartışmalarda, Eş'ari ekolü ve Mâtürîdî ekolü bir tarafı temsil ederken, Mu'tezile karşı tarafta yer almaktadır. Çalışmamızda önemli ekollerden biri olan ve geçmişten günümüze, Müslümanlar arasına kendine yer bulan Şîa ekolü' nünde, ecel ve rızık ile alakalı düşüncelerine yer verdik. Rızık ve ecel kavramları üzerinden, tartışılan konuların başında; rızık nedir? Haram rızık mıdır? Ecel nedir? İnsanın eceli tek midir? gibi konular gelmektedir. Çalışmamızda, bu ekollerin rızık ve ecel konusundaki düşüncelerine değinmekle birlikte, tezimizin omurgasını, Mâtürîdî'nin ecel ve rızık kavramları üzerine düşünceleri oluşturacaktır. Mâtürîdî'nin, "Te'vîlâtü'l Kur'ân" ve "Kitâbü't Tevhîd" eserleri üzerinden rızık ve ecel konusundaki düşüncelerini tespit edip ve bu konuda ortaya koyduğu kendine has bakış açısını değinmeye çalıştık. Bununla birlikte diğer ekollerin düşüncelerinden bahsederken Mâtürîdî'nin bu ekoller ile benzeştiği ve ayrıştığı noktaları da tespit edip, Mâtürîdî'nin bakış açısını ortaya koymaya gayret ettik

Humans are born, grow up and eventually face a reality we call death. Before the time comes, people need things like shelter, food and drink to continue their lives. In other words, "sustenance" (rizq) covers everything necessary for people to maintain their lives; "death" on the other hand, is the end of life, the ultimate reality. These two concepts, which constitute the main agenda items of every person with or without a belief, also have an important place in the religion of Islam. In the main axis of these two concepts, which find a wide place in the Qur'an, the creator is the perpetrator. These two concepts, which are also discussed within the schools of Kalam, in the debates led by the Mu'tazila school, while the Ash'ari school and the Maturidi school represent one side, the Mu'tazila are on the opposite side. In our study, we have included thoughts about death and sustenance in the Shia school, which is one of the important schools and has found a place among Muslims from past to present. At the beginning of the topics discussed over the concepts of sustenance and death, there are issues such as what is sustenance, is haram sustenance, what is death, is man's death one. In our study, besides mentioning the thoughts of these schools on the subject of sustenance and death, the backbone of our thesis will be Maturidi's thoughts on the concepts of death and sustenance. We tried to identify Mâturîdî's thoughts on sustenance and death through his works "Te'vîlâtü'l Qur'an" and "Kitâbü't Tevhîd" and to mention his unique point of view on this issue. In addition, we tried to reveal Mâturîdî's point of view by identifying the points where Mâturîdî resembles and diverges with these schools while referring to the thoughts of other schools