Ortaokul öğrencilerinde eğitsel oyunların sosyal duygusal öğrenme, empatik eğilim ve akran zorbalığı üzerine etkisinin incelenmesi

Amaç: Çocuk ve ergenlerin sosyal-duygusal gelişim süreçlerinin desteklenmesi ile okullarda giderek yaygınlaşan zorbalık davranışlarının önlenmesine yönelik bütüncül ve sürdürülebilir müdahale yaklaşımlarına duyulan ihtiyacın artması bağlamında, bu araştırmanın amacı; ortaokul öğrencilerine yönelik uygulanan eğitsel oyun temelli bir müdahale programının sosyal-duygusal öğrenme (SDÖ), empati düzeyleri ve akran zorbalığı davranışları üzerindeki etkisini incelemektir. Materyal ve Metot: Araştırmada ön test–son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma grubu, 6., 7. ve 8. sınıflarda öğrenim gören toplam 151 öğrenciden oluşmakta olup, bunların 84'ü deney grubunu, 67'si kontrol grubunu oluşturmuştur. Deney grubuna, 14 haftalık eğitsel oyun programı uygulanmıştır. Araştırmada veri toplamak amacıyla sosyal-duygusal öğrenme ölçeği, empatik eğilim ölçeği ve akran zorbalığı davranışlarına ilişkin ölçme aracı kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 26.0 programı ile analiz edilmiş; normallik varsayımının sağlanması üzerine grup içi karşılaştırmalar için bağımlı gruplar t-testi, grup karşılaştırmaları için bağımsız gruplar t-testi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma, deney grubundaki öğrencilerin sosyal-duygusal öğrenme düzeylerinde, özellikle öz farkındalık, öz yönetim ve ilişki kurma becerileri alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artış olduğu, ancak, sorumlu karar verme ve sosyal farkındalık alt boyutlarında anlamlı bir gelişim olmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, öğrencilerin empatik eğilim ve bilişsel empati düzeylerinde anlamlı düzeyde artış olduğu görülmektedir. Ayrıca, sözel, duygusal ve fiziksel zorbalık davranışlarında müdahale sonrasında istatistiksel olarak anlamlı azalmalar meydana gelmiştir. Sonuç: Elde edilen bulgular, eğitsel oyun temelli müdahalelerin ergen bireylerin sosyal-duygusal yeterliklerini geliştirme, empatik eğilimlerini artırma ve akran zorbalığına yönelik olumsuz davranışları azaltma noktasında etkili bir yöntem olduğunu ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, okullarda uygulanan fiziksel etkinlik temelli programların öğrencilerin gelişim alanlarına çok yönlü ve bütüncül katkılar sağlayabileceğine işaret etmektedir.

Aim: In the context of the growing need for holistic and sustainable intervention approaches to support the social-emotional development of children and adolescents and to prevent the increasingly prevalent issue of bullying in schools, the aim of this study is to examine the effects of an educational game-based intervention program on middle school students' social-emotional learning (SEL), empathy levels, and bullying behaviors. Material and Method: A quasi-experimental pretest–posttest control group design was employed in the study. The sample consisted of a total of 151 middle school students from 6th, 7th, and 8th grades, with 84 students assigned to the experimental group and 67 to the control group. A 14-week educational game-based intervention program was implemented with the experimental group. Data were collected using the Social-Emotional Learning Scale, the Empathic Tendency Scale, and a peer bullying behavior assessment tool. The collected data were analyzed using SPSS 26.0 software. Following the confirmation of normality assumptions, paired samples t-test was conducted for within-group comparisons, and independent samples t-test was used for between-group comparisons. Results: The findings revealed that students in the experimental group demonstrated statistically significant improvements in their overall social-emotional learning levels, particularly in the sub-dimensions of self-awareness, self-management, and relationship skills (p < .05). However, no statistically significant changes were observed in the domains of responsible decision-making and social awareness (p > .05). Additionally, a significant increase was found in both empathic tendencies and cognitive empathy levels among the participants (p < .05). Furthermore, verbal, emotional, and physical bullying behaviors significantly decreased following the intervention (p < .05). Conclusion: The findings of the study indicate that educational game-based interventions are an effective approach for enhancing adolescents' social-emotional competencies, fostering empathic tendencies, and reducing negative peer bullying behaviors. These results suggest that physical activity-based programs implemented in schools can provide comprehensive and multidimensional contributions to various areas of student development.