Yeşilay ve Türkiye İçki Aleydarı Gençler Cemiyeti'nin alkol karşıtı öğrenci etkinlikleri (Yeşilay Mecmuası'nın açıklamalı fihristi ile)

Bu araştırmada, 1928-1945 yılları arasında Türkiye'de gelişen alkol karşıtı hareketlerinin öncüsü niteliğindeki Yeşilay Cemiyeti ile bu cemiyetin ülküsünden meydana gelen Türkiye İçki Aleyhdarı Gençler Cemiyeti tarafından organize edilen öğrenci merkezli alkol karşıtı faaliyetler incelenmiştir. Çalışma kapsamında, söz konusu faaliyetlerin hem niteliksel özellikleri hem de örgütlenme biçimleri ortaya konularak bu faaliyetlerin eğitimle olan çok yönlü ilişkisi değerlendirilmiştir. Araştırma sürecinde, tarihsel verilerin analizine imkân tanıyan nitel araştırma yöntemlerinden olan içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda, Yeşilay Cemiyetinin ve Gençler Cemiyetinin ilgili dönemde yayımlamış oldukları "İçki Düşmanı Gazete (Yeşilay Mecmuası)" birincil kaynak olarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonunda, kullanılan kaynakların erişilebilirliğini ve akademik çalışmalara katkısını artırmak amacıyla, Yeşilay Mecmuasının açıklamalı fihristine de yer verilmiştir. Bulgular, Yeşilay Cemiyeti ve Gençler Cemiyeti tarafından organize edilen öğrenci faaliyetlerinin yalnızca alkol karşıtı bir bilinç oluşturmayı hedeflemediğini, aynı zamanda dönemin gençlerine yönelik kapsamlı bir informal eğitim süreci sunduğunu da ortaya koymaktadır. Müsamereler, konferanslar, kongreler, çay davetleri, geziler ile Yeşil Gün ve Üzüm Günü Bayramları gibi etkinlikler aracılığıyla yürütülen bu faaliyetler, cemiyetin dönemin eğitim sistemiyle kurulan çok katmanlı ilişkisini ve informal eğitim bağlamında taşıdığı işlevselliği de gözler önüne sermektedir. Anahtar Kelimeler: Türkiye İçki Aleyhdarı Gençler Cemiyeti, Alkol, Dejenerasyon, Eğitim Tarihi, İçki Düşmanı Gazete

This study examines the student-centered alcohol prevention activities organized by Green Crescent, the pioneering organization of the anti-alcohol movement in Turkey between 1928 and 1945, and Türkiye İçki Aleyhdarı Gençler Cemiyeti (Turkish Temperance Youth League), which was founded based on the ideals of Green Crescent. Within the scope of the study, both the qualitative characteristics and the organizational structures of these activities are explored, and their multifaceted relationship with education is evaluated. The research employs the content analysis method, one of the qualitative research techniques that enables the examination of historical data. In this context, the primary source is Green Crescent Journal, published by Green Crescent and Turkish Temperance Youth League during the relevant period. Additionally, to enhance the accessibility of the sources and contribute to future academic studies, the research includes an annotated index of documents from Green Crescent Journal. The data obtained from the examined documents reveal that the student activities organized by Yeşilay Cemiyeti and Gençler Cemiyeti not only aimed to raise awareness against alcohol but also offered a comprehensive process of informal education for the youth of the period. Activities carried out through events such as ceremonial gatherings, conferences, congresses, tea receptions, excursions, as well as the Green Day and Grape Day celebrations, reveal the association's multi-layered relationship with the educational system of the period and its functionality within the context of informal education. Keywords: Türkiye İçki Aleyhdarı Gençler Cemiyeti, Alcohol, Degeneration, History of Education, İçki Düşmanı Gazete