Bariatrik cerrahi sonrası yeme davranışı anketinin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması

Amaç: Bu araştırmada Bariatrik Cerrahi Sonrası Yeme Davranışı Anketi'nin (Eating Behavior After Bariatric Surgery (EBBS)) Türkçe geçerlik ve güvenirliği değerlendirmek amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Metodolojik bir çalışma olan bu araştırmaya Türkiye'de ikamet eden ve en az üç yıl önce bariatrik cerrahi geçirmiş, 18 yaş üstü 123 yetişkin birey katılmıştır. Verilerin toplanmasında Tanımlayıcı Bilgi Formu ve Bariatrik Cerrahi Sonrası Yeme Davranışı Ölçeği kullanılmıştır. Anketin geçerlik güvenirliği değerlendirilirken kapsam geçerliği, yapı geçerliliği ve iç geçerlik incelenmiştir. Ölçeğin güvenirlik değeri düzeyinin saptanmasında iç tutarlılık için "Cronbach alfa güvenirlik katsayısı" hesaplanmıştır. Bulgular: Bariatrik Cerrahi Sonrası Yeme Davranışı Anketi"nin iç tutarlılığı Cronbach α katsayısı ile değerlendirildiğinde, genel ölçek için 0.729 olarak bulunmuştur. Alt boyutlar incelendiğinde; 'Yiyecekler' alt boyutu için 0.705, 'İçecekler' için 0.773, 'Davranışlar' için 0.654 ve 'Yaşam Tarzı' için 0.583 değerleri elde edilmiştir. Korunan kilo kaybı yüzdesi ile; ameliyat öncesi vücut ağırlığı, ameliyat öncesi BKİ, 'Yiyecekler' ve 'İçecekler' alt boyutları arasında pozitif yönlü ancak düşük düzeyde bir ilişki saptanmıştır. Toplam kilo kaybı yüzdesi, fazla kilonun kaybı yüzdesi, 'Davranışlar' ve 'Yaşam Tarzı' alt boyutları ile toplam anket puanı arasında ise pozitif yönlü orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca korunan kilo kaybı yüzdesi ile toplam kilo kaybı yüzdesi arasında pozitif yönlü yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p<0.05). Sonuç: Bariatrik Cerrahi Sonrası Yeme Davranışı Anketi'nin Türkçe formu geçerli ve güvenilir bir ölçek aracı olduğu belirlenmiştir ve bariatrik cerrahi işlemler sonrası hem klinik hem araştırma ortamlarında hastaların diyet ve yaşam tarzı önerilerine uyumunu değerlendirmede etkili bir ölçüm aracı olabilir.

Aim: This study aims to evaluate the validity and reliability of the Eating Behavior After Bariatric Surgery (EBBS) questionnaire in Turkish. Material and Method: This research, which is a methodological study, included 123 adult individuals aged 18 and above who reside in Turkey and have undergone bariatric surgery at least three years ago. The Descriptive Information Form and the Post-Bariatric Surgery Eating Behavior Scale were used for data collection. While evaluating the validity and reliability of the questionnaire, content validity, construct validity, and internal consistency were examined. The 'Cronbach alpha reliability coefficient' was calculated to determine the reliability level of the scale. Results: The internal consistency of the "Bariatric Surgery Post-operative Eating Behavior Questionnaire" was evaluated using Cronbach's alpha coefficient, resulting in a value of 0.729 for the overall scale. When examining the subdimensions, values of 0.705 were found for the 'Food' subdimension, 0.773 for 'Beverages', 0.654 for 'Behaviors', and 0.583 for 'Lifestyle'. There was a positively directed but low-level relationship between the percentage of maintained weight loss, preoperative body weight, preoperative BMI, and the 'Food' and 'Beverages' subdimensions. A medium-level positive relationship was found between the percentage of total weight loss, the percentage of excess weight loss, the 'Behaviors' and 'Lifestyle' subdimensions, and the total questionnaire score. Additionally, a significant positive high-level relationship was determined between the percentage of maintained weight loss and the percentage of total weight loss (p<0.05). Conclusion: It has been determined that the Turkish version of the Bariatric Surgery Postoperative Eating Behavior Questionnaire is a valid and reliable measurement tool and it can be an effective measurement tool for evaluating patients' adherence to diet and lifestyle recommendations in both clinical and research settings after bariatric surgical procedures.