İlkokul 2. sınıf Türkçe ders kitabındaki karakterleri niteleyen değerlerin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, ilkokul 2. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan karakterlerin taşıdığı değerleri incelemektir. Çalışmada, karakterlerin özellikleri, Millî Eğitim Bakanlığı'nın (MEB) 2. sınıf Türkçe dersi öğretim programında belirtilen kök değerler ve bu değerlerle ilişkili tutum-davranışlar temel alınarak bir analiz gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmış olup, veri kaynağını MEB tarafından onaylanan İlkokul 2. Sınıf Türkçe Ders Kitabı oluşturmaktadır. Doküman analizi yoluyla elde edilen veriler, betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiş ve kitaptaki karakterlerin hangi değerleri yansıttığı ortaya konulmuştur. Yapılan incelemeler sonucunda, kitaptaki karakterleri niteleyen en çok vurgulanan değerlerin sevgi, özdenetim, sorumluluk, vatanseverlik, dostluk ve saygı olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte adalet, liderlik, dürüstlük ve mutluluk gibi değerlerin daha az işlendiği görülmüştür. Araştırma bulguları, karakterlerin temsil ettiği değerlerin MEB'in öğretim programında yer alan kök değerlerle ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu'nun temel amaçlarıyla uyumlu olduğunu göstermektedir. Bu çalışma, ilkokul düzeyindeki ders kitaplarında değer aktarımının nasıl gerçekleştiğini anlamak açısından önemli bir katkı sağlamaktadır. Elde edilen sonuçlar, değer eğitiminde hangi değerlerin ön plana çıktığını ve hangilerinin daha az vurgulandığını ortaya koymaktadır. Araştırma bulgularının, gelecekteki müfredat geliştirme çalışmalarına ve ders materyallerinin hazırlanmasına yön verebileceği düşünülmektedir.

This study aims to examine the values embodied by the characters in a 2nd-grade Turkish textbook. The analysis is based on the characteristics of these characters, the core values specified in the Turkish Language Curriculum for 2nd grade by the Ministry of National Education (MEB), and the related attitudes and behaviors. The research employs qualitative document analysis, with the primary data source being the MEB-approved 2nd-grade Turkish textbook. The data obtained through document analysis were evaluated using descriptive analysis, revealing which values the characters in the textbook reflect. As a result of the analysis, it was determined that the most emphasized values characterizing the characters in the book are love, self-control, responsibility, patriotism, friendship, and respect. On the other hand, it was observed that values such as justice, leadership, honesty, and happiness were addressed less frequently. The results demonstrate that the values represented by the characters align with the core values in MEB's curriculum and the fundamental objectives outlined in the National Education Basic Law No. 1739.This study contributes significantly to understanding how value transmission occurs in primary-level textbooks. The results highlight which values are prioritized in value education and which receive less emphasis. The research findings may guide future curriculum development efforts and the preparation of educational materials.