Ortaöğretı̇m öğrencı̇lerı̇nı̇n ortak dı̇l olarak İngı̇lı̇zceye, dünya İngı̇lı̇zcelerı̇ne ve İngı̇lı̇zce aksanına yönelı̇k farkındalıkdüzeylerı̇nı̇n ı̇ncelenmesi

Bu çalışma, 2018 Ortaöğretim İngilizce Dersi Öğretim Programı'nı Dünya İngilizceleri (Dİ) ve Ortak Dil Olarak İngilizce (ODOİ) kavramları ekseninde analiz etmeyi ve öğrencilerin bu kavramlara yönelik farkındalık düzeylerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Nicel araştırma modelinin benimsendiği çalışmada öncelikle ODOİ, Dİ ve İngilizce aksanına yönelik geçerlik ve güvenirlikleri kanıtlanmış üç farklı farkındalık ölçeği geliştirilmiştir. Veriler, Erzincan'da öğrenim gören 441 öğrenciden toplanmıştır. Öğretim programının genel amaçlar, felsefe ve kazanımlar boyutlarında incelenmesi sonucunda; giriş bölümünde İngilizceyi küresel bir ortak dil olarak tanımlayan teorik bir vizyon sunulmasına rağmen, uygulama düzeyindeki kazanımların baskın bir şekilde iç çember (ABD ve İngiltere) normlarına dayandığı görülmüştür. Telaffuz ve dinleme kazanımlarında standart dil ideolojisinin korunduğu, dilsel çeşitliliğin göz ardı edildiği tespit edilmiştir. Öğrenci verileri incelendiğinde, katılımcıların programın kısıtlamalarına rağmen yüksek düzeyde ODOİ (X̄=4,08) ve pozitif aksan farkındalığına (X̄=3,89) sahip oldukları görülmüştür. Öğrencilerin Türk aksanıyla konuşmayı eksiklik olarak görmedikleri ve anlaşılabilirliği estetik kaygıların önüne koydukları belirlenmiştir. Analizlerde cinsiyetin aksan farkındalığında (kız öğrenciler lehine), anne eğitim düzeyinin ise Dİ farkındalığında anlamlı fark yarattığı; ayrıca ODOİ farkındalığının İngilizce akademik başarısını anlamlı düzeyde yordadığı saptanmıştır.

This study aims to analyze the 2018 Secondary Education English Curriculum within the framework of World Englishes (WE) and English as a Lingua Franca (ELF), and to determine students' awareness levels regarding these concepts. Adopting a quantitative research model, three distinct awareness scales with proven validity and reliability regarding ELF, WE, and English accent were primarily developed. Data were collected from 441 secondary school students studying in Erzincan. The document analysis of the curriculum's general objectives, philosophy, and learning outcomes revealed that despite presenting a theoretical vision of English as a global lingua franca, the outcomes at the implementation level are predominantly based on Inner Circle (USA and UK) norms. It was found that standard language ideology is maintained, and linguistic diversity is neglected, particularly in pronunciation and listening outcomes. Quantitative findings showed that despite the curriculum's limitations, participants possess high levels of ELF awareness (X̄=4.08) and positive accent awareness (X̄=3.89). Students do not perceive speaking with a Turkish accent as a deficiency and prioritize intelligibility over aesthetic concerns. Analysis indicated that gender significantly affected accent awareness (favoring female students), and maternal education level influenced WE awareness. Furthermore, ELF awareness significantly predicted English academic achievement. Consequently, it is suggested that the curriculum be aligned with real-world communication needs and linguistic diversity.