İHSAN MODELİ TEMELLİ MANEVİ BAKIMIN YETİŞKİNLERİN ÖLÜM KAYGISI, YALNIZLIK VE DEPRESYON DÜZEYLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

Alanyazın incelendiğinde ölüm kaygısı ve psikolojik sağlığa yönelik çeşitli çalışmalar bulunmasına rağmen, İhsan Modeli’nin uygulandığı ölüm kaygısına yönelik akademik bir çalışmanın bulunmadığı görülmüştür. Bu çalışmanın amacı, manevi danışmanlık ve rehberlik disiplini çerçevesinde uygulanan İhsan Modeli’nin, bireylerin ölüm kaygısı üzerindeki etkisini belirlemektir. Karma araştırma yönteminin benimsendiği çalışmada, tam deneysel desen ve betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Türkiye’de ikamet eden 18 yaş üstü 9 gönüllü katılımcı oluşturmaktadır. Tam deneysel desende katılımcılar yansız atama yöntemiyle deney (n=5) ve kontrol (n=4) gruplarına ayrılmıştır. Veri toplama sürecinde; Demografik Bilgi Formu, Ölüm Kaygısı Ölçeği, Beck Depresyon Envanteri ve UCLA Yalnızlık Ölçeği uygulanmıştır. Deney grubuna 8 hafta boyunca, haftada birer saatlik oturumlar halinde İhsan Modeli temelli müdahale programı uygulanmıştır. Elde edilen nicel verilerin analizi sonucunda; deney grubundaki bireylerin ölüm kaygısı, depresyon ve yalnızlık düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı ve güçlü bir azalma kaydedilirken, kontrol grubunda anlamlı bir değişim gözlenmemiştir. Müdahalenin özellikle ölüm kaygısı ve depresyon üzerinde yüksek; yalnızlık üzerinde ise orta-yüksek düzeyde etki büyüklüğüne sahip olduğu belirlenmiştir. Nitel veriler üzerinde gerçekleştirilen betimsel analiz de ise katılımcıların müdahale sonrası ölüm olgusunu kabullenme ve anlamlandırma eğilimi gösterdiklerini, yalnızlık deneyimlerini yapıcı bir dille ifade ettiklerini ve duygusal farkındalıklarının arttığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak İhsan Modeli’nin, bireylerin bilişsel ve duygusal süreçlerinde olumlu dönüşümler sağlayan etkili bir manevi bakım müdahalesi olduğu tespit edilmiştir.

Although various studies on death anxiety and psychological well-being have been identified in the literature, it has been observed that there is no academic study concerning death anxiety in which the Ihsan Model has been implemented. The aim of this study is to determine the effect of the Ihsan Model, applied within the framework of the discipline of spiritual counseling and guidance, on individuals’ death anxiety. In the study, in which the mixed research method was adopted, a true experimental design and descriptive analysis method were employed. The sample of the study consists of 9 voluntary participants over the age of 18 residing in Türkiye. In the true experimental design, participants were randomly assigned to the experimental (n=5) and control (n=4) groups. During the data collection process, the Demographic Information Form, Death Anxiety Scale, Beck Depression Inventory, and UCLA Loneliness Scale were administered. An intervention program based on the Ihsan Model was applied to the experimental group for 8 weeks in one-hour weekly sessions. As a result of the quantitative data analysis, statistically significant and strong decreases were observed in death anxiety, depression, and loneliness levels among individuals in the experimental group, whereas no significant change was observed in the control group. The intervention demonstrated a high effect size on death anxiety and depression, and a moderate-to-high effect size on loneliness. The descriptive analysis conducted on the qualitative data revealed that participants tended to accept and make meaning of the phenomenon of death after the intervention, expressed their loneliness experiences in a constructive manner, and demonstrated increased emotional awareness. Consequently, it was determined that the Ihsan Model is an effective spiritual care intervention that provides positive transformations in individuals’ cognitive and emotional processes.