Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- ArticleAçık Erişim2026Seasonal Dynamics of Gonadal Antioxidant Biomarkers Associated with Reproductive Indices in Capoeta umbla and Capoeta trutta
Şen Özdemir, Nurgül; Kırıcı, Muammer; Caf, Fatma; Güneş, Muharrem; Sökmen, Teoman Özgür; Türk, Cebrahil; Demir, Nurullah
Seasonal variability and reproductive investment influence oxidative metabolism in fish; however, the relationship between reproductive dynamics and antioxidant responses in freshwater cyprinids remains insufficiently understood. This study investigated seasonal and biological factors affecting antioxidant biomarkers in the gonads of Capoeta umbla and Capoeta trutta inhabiting the Karasu River (Türkiye). A total of 152 individuals were examined between April 2023 and March 2024, and reproductive indices (total body weight, gonad weight, and gonadosomatic index) were evaluated together with oxidative stress biomarkers, including malondialdehyde (MDA), superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT), glutathione reductase (GR), and glutathione peroxidase (GPx). Multivariate analyses (PERMANOVA, SIMPER, and principal coordinate analysis) were used to determine the factors shaping oxidative responses. Females exhibited higher reproductive investment, while reproductive activity increased during spring and summer, accompanied by elevated MDA levels and antioxidant enzyme activities. PERMANOVA identified season as the primary factor explaining variation in oxidative biomarkers (p = 0.001), followed by reproductive parameters, and PCO revealed clear seasonal separation among groups. These findings indicate that oxidative balance in gonadal tissues is strongly associated with seasonal reproductive cycles and environmental variability in wild freshwater cyprinids.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2026Seasonal Dominance over Morphometric Effects in Regulating Antioxidant Defense in Two Freshwater Capoeta Species
Kırıcı, Muammer; Özdemir, Nurgül Şen; Güneş, Muharrem; Sökmen, Teoman Özgür; Caf, Fatma; Türk, Cebrahil; Demir, Nurullah
Antioxidant defense systems in fish are highly sensitive to environmental variability and provide valuable indicators of physiological stress in aquatic ecosystems. This study evaluated the combined effects of seasonal variation, morphometric parameters (total length, total weight, and condition factor), sex, and species identity on oxidative stress markers and antioxidant defense responses in Capoeta umbla and Capoeta trutta collected from the Karasu River (Türkiye). Fish were seasonally sampled between April 2023 and March 2024, and malondialdehyde (MDA) levels and the activities of key antioxidant enzymes, including superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT), glutathione peroxidase (GPx), and glutathione reductase (GR), were analyzed in edible muscle tissues. Length–weight relationships and Fulton’s condition factor were calculated to describe growth patterns and physiological status. The results indicated that seasonal variation was the primary factor influencing oxidative stress responses and antioxidant defense patterns in both species. Higher oxidative stress levels and increased antioxidant enzyme activities were generally observed during the summer period, reflecting physiological responses to elevated environmental temperatures. Morphometric parameters and species identity showed comparatively weaker associations with antioxidant variability. Overall, the findings highlight the dominant role of seasonal environmental dynamics in regulating oxidative balance in freshwater Capoeta species and support the use of antioxidant biomarkers as effective tools for assessing ecosystem health under changing environmental conditions.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2023Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi personelinin balık tüketim alışkanlıklarının ve tüketici tercihlerinin belirlenmesi
Kirici, Muammer; Karakaya, Ersin; Güneş, Muharrem; Sokmen, Teoman Ozgur
Bu çalışma Erzincan Binali Yıldırım üniversitesi personelinin balık tüketim yapısının ve tüketici tercihlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, 2023 yılı Mart-Mayıs ayları arasında çevrimiçi anket yoluyla elde edilen veriler kullanılmıştır. Verilerin analizinde, frekans tabloları, pasta ve çubuk grafikler, χ2 testi ve bağımsız örneklem t testinden faydalanılmıştır. Çalışma bulgularına göre; aylık balık tüketim ortalamasının 1.81 olduğu belirlenmiş, idari personelin akademik personele nazaran daha fazla balık tükettiği sonucuna varılmıştır. Genel ortalamalar itibariyle toplam harcamanın gelir içindeki payı %81.4, gıda harcamasının toplam harcama içindeki oranı %38.4 ve Balık harcamasının toplam gıda harcaması içindeki oranı ise %3.38 olarak belirlenmiştir. Ankete katılan üniversite personelinin büyük bir kısmının besin değerinden dolayı balık tercih ettikleri belirlenmiştir. Balık tüketimini arttırma eğiliminin; idari personelde gelir artışına, akademik personelde ise balık fiyatlarındaki düşmeye bağlı olduğu kanısına varılmıştır. Sonuç olarak; kırmızı et ve beyaz et fiyatlarındaki artış dikkate alındığında, kolay alınabilir, hazırlanabilir ve tüketilebilir balık ürünlerini piyasaya sunmak balık tüketimi açısından son derece önemlidir.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2018Determination of Heavy Metal Levels in Water, Sediment and Capoeta umbla Tissues of Karasu River (Erzincan)
Sökmen, Teoman Özgür; Güneş, Muharrem; Kirici, Muammer
In this study, it was aimed to determine the accumulation levels of some metals (Aluminum (Al), Arsenic (As), Chromium (Cr), Copper (Cu), Ferrois (Fe), Manganese (Mn), Nickel (Ni), Lead (Pb) and Zinc (Zn)) in the muscle, liver and gill tissues of the Capoeta umbla fishes caught in the water, sediment and riverbed of Karasu River. For this purpose, water temperature, pH and dissolved oxygen values were measured. As a result of water analysis, the maximum amount of As was measured, but Al, Fe, Pb and Zn metals could not be detected in water. However, the relationship between the metals detected in water and the measured temperature, pH and dissolved oxygen values in water were compared. As a result of the sediment analysis, the highest accumulation was measured in Fe metal, whereas Al, Cu and Mn metals were not detected. In fish tissues, accumulation of all metals was detected. It has been determined that metals generally accumulate more in the liver tissue than other tissues. While the maximum accumulation in all tissues was measured in Fe metal, the lowest accumulation in all tissues was seen in Pb metal. In addition, the relationship between the metal levels detected in fish and the weight and length of fish was investigated. The quantities of metals identified in water, sediment and fish tissues have been compared with acceptable values determined by national and international agencies and assessed whether they are detrimental to the health of humans or aquatic organisms.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleYalnız künye2009Tuzla Çayı ve Tercan Baraj Gölü’ndeki Capoeta capoeta umbla HECKEL,1843'nın Bazı Biyo-ekolojik özellikleri ile total yağ ve yağ asitleri kompozisyonlarının karşılaştırılması
Güneş, Muharrem; Bayir, Abdulkadir; Haliloğlu, H. İbrahim; Aras, N. Mevlüt; Sirkecioğlu, A. Necdet
Çalışma Şubat 2006 - Ocak 2007 tarihleri arasında siraz (Capoeta capoeta umbla)'ın göl ve gölü besleyen akarsudaki populasyonlarından toplam 630 birey üzerinde yürütüldü. Karşılaştırılması yapılan akarsu ve gölden alınan balık materyaline ait boy dağılımları sırasıyla (9,6 - 34,5; 9,5 - 35,3 cm), boy-ağırlık ilişkisine ait ''b'' sabiti (2,45 - 2,67), kondisyon faktörü (1,18±0,01 - 1,17 ± 0,01), Von-Bertalanffy sabitleri $L _\\infty$ , K, $t _o$ (52,15 - 0,137 - -1,351; 41,11 - 0,20 - -0,54) birbirlerine paralel çıkmış ve istatistiki olarak ta fark önemsiz bulunmuştur. Biyo-ekolojik karakter olarak en fazla balıkların üreme zamanları etkilenmiştir. Total yağ miktarları % olarak dişi bireylerin erkeklerden daha fazla olmasına karşın, mevsimsel değişimler erkek bireylerde (%38) dişilerden (%27) daha fazla olmuştur. Karşılaştırması yapılan yağ asitlerine ait toplam olarak, SFA (doymuş yağ asitleri), MUFA (tekli doymamış yağ asitleri), n-3 - n-6 PUFA (n-3, n-6 çoklu doymamış yağ asitleri) miktarları mevsimsel olarak önemli seviyede farklı çıkmıştır (p < 0,05).
RDL Kalıcı Kaydıİncele