Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- ArticleAçık Erişim2025Functional Ecology of Floral Traits and Plant Pollinator Interactions in Two Endemic Scrophularia L. Species from Erzincan, Türkiye
Kandemir, Ali; Kılıç, Engin; Yildiz, Faruk; Türkoğlu, Halil İbrahim; Yildirim, Nalan
Plant–pollinator interactions are fundamental to reproductive success, yet remain understudied in the Turkish ecological context, particularly for endemic species. This study investigates pollinator diversity, behavior, and environmental influences in two rare Scrophularia L. species endemic to Erzincan, Türkiye: S. fatmae and S. erzincanica. Field observations conducted between 2019 and 2020 documented floral visitors, visitation frequency, and the role of floral morphology in guiding pollinator behavior. Climatic variables such as temperature, humidity, and wind were also analyzed in relation to pollinator activity. The high-altitude S. fatmae was visited exclusively by Bombus niveatus, which proved effective even under cold and windy conditions, whereas S. erzincanica attracted a more diverse community, including Halictus quadricinctus, Halictus sp., and Lasioglossum pauxillum, the efficiency of pollination was strongly linked to floral architecture; clustered flowers and staminodes enhanced pollinator guidance and cross-pollination. Statistical comparisons further highlighted differences in body size and foraging strategies between pollinator groups. Environmental conditions were shown to significantly limit pollinator activity, with high humidity and low temperatures reducing visitation. Additionally, unexpected warming events accelerated phenology in S. fatmae, indicating potential risks from climate change. Overall, this research provides novel insights into the functional ecology of endemic Scrophularia species, demonstrating how floral traits, pollinator behavior, and environmental variables interact to shape reproductive strategies. These findings contribute to biodiversity conservation efforts and underscore the importance of long-term monitoring under changing climatic conditions.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleYalnız künye2025Phytochemical Profile, Antioxidant, Anticholinesterase, and Antiproliferative Activities of Endemic Onosma discedens: In Vitro and In Silico Approaches
Akman, Tugrul Cagri; Simsek, Samed; Erken, İrem Nisa; Yildiztekin, Kübra Gizem; Tasci, Hayrunnisa; Türkoğlu, Halil İbrahim; Dilek, Esra
This study presents the first comprehensive analysis of the phytochemical profile and biological activities of root and stalk extracts from endemic Onosma discedens Hausskn. ex Bornm. (OD). The extracts of OD were analyzed by liquid chromatography–electrospray ionization–tandem mass spectrometry (LC–ESI–MS/MS), and 16 phenolics, including vanillic acid (2077.1332 µg/g extract in root) and hesperidin (1185.3621 µg/g extract in stalk), were detected. In antioxidant activity tests, DPPH• radical scavenging activity of root extract (IC50: 60.69 µg/mL) was found to be higher than stalk extract (IC50: 95.66 µg/mL), but both extracts showed lower activity than standard antioxidants. In antiproliferative activity assays, the OD extract exhibited low cytotoxicity against MCF7 cell lines, with an IC50 value exceeding 500 µg/mL. The stem extract was more effective on the butyrylcholinesterase (BChE) enzyme (IC50: 546.09 ± 0.533 µg/mL) than on the acetylcholinesterase (AChE) enzyme (IC50: 721.156 ± 0.410 µg/mL). When the plant is evaluated as a whole, it has a dual inhibitory effect on both cholinesterase enzymes. Molecular docking analyses confirmed the interactions of vanillic acid and hesperidin with target enzymes. As a result, it was revealed that OD, which has a rich structure in phenolic compounds and significant bioactivity due to its cholinesterase inhibitory effect, can be utilized to treat neurodegenerative illnesses like Alzheimer's.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2024Erzincan İli-Ergan Dağı'nda Yaygın Bitki Türleri ve Topraklarındaki Mineral Elementlerin Rakımsal Değişimi
Elverici, Mert; Kandemir, Ali; Kılıç, Engin; Osma, Etem; Varol, Tuğçe; Yildiz, Faruk; Türkoğlu, Halil İbrahim; Hasbenli, Abdullah; Kiymaz, Muhammet Onur
Bu çalışma, 2021-2022 yıllarında Erzincan il sınırları içerisinde yer alan Ergan Dağı’nın farklı yüksekliklerinde yetişen 30 bitki türü ile yapılmıştır. Bunun için 1500 m yükseklikte (Glaucium leiocarpum Boiss., Alcea calvertii, Genista aucheri, Astragalus ornithopodioides, Anchusa leptophylla, Linum mucronatum, Euphorbia virgata) 2000 m’de (Genista aucheri, Hypericum scabrum, Tanacetum mucroniferum, Barbarea auriculata, Onobrychis cornuta, Inula oculus-christi, Euphorbia virgata, Globularia trichosantha) 2500 m’de (Aster alpinus, Lallemantia canescens, Scutellaria orientalis, Dianthus orientalis, Coronilla orientalis, Campanula tridentata, Crepis armena, Anthemis cretica, Euphorbia petrophila, Papaver fugax) ve 3000 m’de (Senecio hypoleucus, Pedicularis comosa, Scorzonera sericea, Anthemis cretica, Astragalus nezaketiae, Papaver fugax, Campanula tridentata, Senecio hypoleucus, Hedysarum erythroleucum) olacak şekilde farklı rakımlardan toplanan bitkiler ve yetiştikleri topraklarda mineral elementlerin konsantrasyonu belirlenmiştir. Toplanan bitki (kök, yaprak, çiçek) ve toprak örnekleri ön işlemlerden geçirildikten sonra ICP-MS cihazında analiz edilmiştir. Elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirilerek, rakımlar arasındaki farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Yükselti arttıkça topraktaki elementlerin genel olarak azaldığı görülmüştür.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleYalnız künye2024Comparison of the phenological, ecological, and vegetative characteristics of two rare endemic species, Scrophularia fatmae and Scrophularia erzincanica adapted to different altitudes specific to Erzincan/ Türkiye
Yıldız, Faruk; Kandemir, Ali; Kılıç, Engin; Türkoğlu, Halil İbrahim; Doğan, Nalan Yıldırım
The ecological interactions between plants and pollinators significantly contribute to global diversity. Hence, focusing on the phenology of plants at various altitudes yields valuable insights into understanding how climate change impacts ecosystems and its association with evolutionary processes. Specifically, this study examines Scrophularia erzincanica, a species native to Erzincan (Türkiye), adapted to lower altitudes, and S. fatmae, an obligate alpine species. The aim was to elucidate the phenological, ecological, and floral characteristics relevant to pollination in both species comparatively. Significant differences were observed in the duration of phenological events, inflorescence architecture, style, and staminode position. Notably, S. fatmae exhibited longer durations for phenological events. Additionally, distinct floral arrangements were evident S. fatmae displayed clustered flowers while S. erzincanica exhibited loosely distributed ones. In S. erzincanica, the staminode's placement in the middle of the corolla created a physical barrier, potentially preventing nectar theft, influencing pollinator selection, prolonging their visit duration, and coordinating flower movements triggered by pollinators. Conversely, in S. fatmae, the staminode remained concealed and positioned near the corolla base. Pollinator visits were shorter in S. fatmae but longer in S. erzincanica. The harsher environmental conditions and lower pollinator density and diversity in alpine regions compared to lower altitudes likely contribute to these differences. Despite sharing common ancestors, these observed phenological disparities in species might stem from selective pressures exerted by varying altitudes, driving these species along divergent evolutionary paths.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2023Doğu Anadolu Bölgesinde (Türkiye) Yayılış Gösteren Scrophularia erzincanica ve Scrophularia fatmae (Scrophulariaceae) Popülasyonlarının Genetik Çeşitlilik Analizleri
Kandemir, Ali; Kılıç, Engin; Yildiz, Faruk; Türkoğlu, Halil İbrahim; Yildirim, Nalan
Scrophularia fatmae Kandemir & İlhan ve Scrophularia erzincanica R.R. Mill (Scrophulariaceae) Erzincan/Türkiye'ye özgü endemik türlerdir. S. erzincanica ve S. fatmae'de ki IUCN kategorileri sırasıyla EN ve CR'dir. Bu çalışmada, ISSR belirteçlerini kullanarak Erzincan'daki üç S. erzincanica popülasyonunun ve iki S. fatmae popülasyonunun genetik varyasyon seviyelerini ve genetik yapısı araştırılmıştır. Bu amaçla 10 primer, 75 bireyden oluşan beş popülasyondan 104'ü (%89.6) polimorfik olmak üzere toplam 116 bandı amplifiye edildi. UPGMA küme analizi, genetik varyasyonlar ve coğrafi mesafeler arasında anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Alpin bölgesine uyum sağlamış olan S. fatmae'nin yayılış alanı ve populasyon büyüklüğü daha küçüktür. Ek olarak, S. fatmae'nin kendi kendine tozlaşma eğilimi daha yüksektir. S. erzincanica daha büyük bir popülasyona sahiptir. S. erzincanica ve S. fatmae'de etkili tozlayıcı sayısı sırasıyla üç ve birdir. Bu sebeplerin de katkısı ve araştırma sonuçlarına göre S. fatmae ve S. erzincanica türleri karşılaştırıldığında S. erzincanica'da genetik çeşitliliğin daha fazla olduğu görülmektedir. Bu çalışma sonucunda elde edilen genetik veriler, S. erzincanica ve S. fatmae türlerinin yanı sıra diğer nadir ve tehlike altındaki bitki türleri için koruma stratejilerinin geliştirilmesinde kullanılabilir.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2023Ergan Dağı’nın Farklı Yükseltilerinde Yaygın Olarak Yetişen Bitkilerde Ağır Metal (Ba, Cd, Co, Cr, Pb) Birikiminin Belirlenmesi
Elverici, Mert; Kandemir, Ali; Kılıç, Engin; Osma, Etem; Varol, Tuğçe; Yildiz, Faruk; Türkoğlu, Halil İbrahim; Hasbenli, Abdullah; Kiymaz, Muhammet Onur; Akverdi, Aysel
Bu çalışma, Erzincan il sınırları içerisinde yer alan Ergan Dağı’nın farklı yüksekliklerinde yetişen yaygın 30 bitki türü ile yapılmıştır. Çalışma kapsamında 1500 m, 2000 m, 2500 m ve 3000 m olmak üzere farklı yüksekliklerden toplanan bitkilerde ve yetiştikleri topraklarda metal (Cd, Cr, Pb, Co, Ba) konsantrasyonları tespit edilmiştir. Toplanan bitkilerin çiçek, yaprak ve kök ile yetiştikleri topraklar laboratuvarda ön işlemlerden geçirilmiştir. Hazır hale getirilen örneklerde metal konsantrasyonları ICP-MS’te analizi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bitki ve toprağa ait metal verileri istatistiksel olarak değerlendirilerek, her bir metal için rakımlar arasındaki farklılıklar belirlenmiştir. Çalışmada Cd ve Pb konsantrasyonunun 2500 m yetişen bitkilerde ve topraklarda yüksek olduğu belirlenmiştir. İlave olarak, Turanecio hypochionaeus ve Crepis armena türlerinin bünyesinde kadmiyum metalini toprağa göre daha fazla biriktirdiği ve bazı türlerin biyomonitor özelliğe sahip olduğu anlaşılmıştır.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleYalnız künye2022Erzincan (Türkiye) Florasına Dair Bazı Gözlemler ve Öneriler
Kandemir, Ali; Yildiz, Faruk; Türkoğlu, Halil İbrahim
Erzincan, endemik bitkiler başta olmak üzere doğal bitki çeşitliliği bakımından Türkiye’nin önemli illerinin başında gelir. Kayıtlara göre ilde 2500 civarında taksonun doğal yayılışa sahip olduğu bilinmektedir. Gelecekte gerçekleştirilecek floristik çalışmalarla bu sayının daha da artabileceği öngörülmektedir. Bu çalışmada 2002-2021 yılları arasında Erzincan ilinde gerçekleştirilen münferit botanik gezilere ait tespit edilen ilginç floristik gözlem sonuçlarına yer verilmiştir. Ayrıca ilin florasına ait yapılan çalışmalar dikkate alındığında, floristik yönden yeterince araştırılmamış bölgeler ve bitki grupları gelecekte yapılacak çalışmalara katkıda bulunmak amacıyla vurgulanmıştır. Onosma argentata Hub.-Mor., Onosma discedens Hausskn. ex Bornm. türünün sinonimi olarak verilmiştir. Adonis paryadrica (Boiss.) Kandemir & Aytaç, Aethionema erzincanum Kandemir & Aytaç, Allium shahinii H.Duman & Ekşi, Eryngium erzincanicum Yıld., Ferulago glareosa Kandemir & Hedge, Gladiolus hamzaoglui H.Duman, Sağıroğlu & Tekşen, Hypericum kemaliyense Dirmenci & N.Robson, Paronychia kocii Budak ve Pastinaca erzincanensis Menemen & Kandemir türlerine ait yeni Türkçe bilimsel adlar önerilmiştir. Elde edilen verilere göre Erzincan’da 596 endemik takson tespit edilmiş olup, bunların 64 kadarı Erzincan iline özgüdür.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleYalnız künye2020Sürek Sıracaotu [Scrophularia erzincanica R.R.Mill (Scrophulariaceae)]’nunPolinatörleri ve Zararlı Böcekleri Üzerine Bir Araştırma
Bekdemir, Mehmet; Kandemir, Ali; Kılıç, Engin; Yildiz, Faruk; Türkoğlu, Halil İbrahim; Yildirim, Nalan
Bu çalışma Erzincan’a özgü ve aromatik özelliğe sahip Scrophularia erzincanica R.R.Mill(Scrophulariaceae) türünün polinatörlerini belirlemek üzere 2019-2020 Nisan-Haziran aylarıarasında yürütülmüştür. Polinatörlerin yanında, türe zarar verdiği görülen diğer böcekçeşitleri de tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda Halictus quadricinctus Fabricius(Halictidae) ve Halictus pauxillus Schnck. (Halictidae) türlerinin S. erzincanica için temelpolinatörler olduğu anlaşılmıştır. Eristalis tenax L. (Syrphidae) ve Eristalinus taeniopsWiedemann (Syrphidae) türlerinin ise ikinci derece polinatörü olduğu belirlenmiştir. BazıColeoptera ve Lepidoptera türlerinin ise larva ve erginlerinin S. erzincanica’nın değişikkısımlarına zarar verdikleri gözlenmiştir. S. erzincanica için en önemli iki zararlınınColeoptera takımından Gymnetron villosulum Gyllenhal ve Cionus hortulanus Geoffroyolduğu belirlenmiştir. Bu zararlıların özellikle meyvelere zarar verdiği görülmüştür. Ayrıcabazı predatör böceklerin de bitkiyi konak olarak kullandığı ve bitkiden nektar almak veyadeğişik amaçlar için gelen böcekleri avlamayı amaçladıkları gözlenmiştir. Türün yetişmeortamlarında polinatör ve zararlı olduğu bilinen fakat S. erzincanica ile doğrudan bir ilişkisibulunmayan farklı böcek takımlarına ait başka böcek taksonları da tespit edilmiştir.Çalışmada tespit edilen bu taksonlardan da söz edilmiştir.
RDL Kalıcı Kaydıİncele