Hoca Abdurrauf Hikâyesi’nin Kastamonu Nüshası

ArticleAçık Erişim

Özet

Sözlü kültür ürünlerinden olan halk hikâyeleri, nesilden nesile aktarılarak toplumların önemli birer kültür değeri hâline gelmiştir. Yazı dilinin olmadığı dönemlerde sözlü olarak aktarılan bu eserler, yazıya da geçirilerek edebiyatın da kalıcı ögeleri olmuşlardır. Türk dilinde de tercüme ya da telif olan pek çok halk hikâyesi bulunmaktadır. Bu hikâyelerden biri olan ve Vaḥdî tarafından kaleme alınan Hoca Abdurrauf Hikâyesi Anadolu’da telif edilen ilk halk hikâyesi olması bakımından önemli bir yere sahiptir. Anlatım tarzı, dil özellikleri gibi hususlar bakımından kıymetli olan bu metnin farklı kütüphanelerde nüshaları bulunmaktadır. Bu çalışmada hikâyenin Kastamonu nüshası dil açısından incelenmiştir. Diğer nüshalar üzerinde yapılan çalışmalardan da faydalanılarak çeviri yazı metni oluşturulmuştur. Çeviri yazı metninden hareketle dil özellikleri tespit edilmeye çalışılarak özellikle dönemin genel dil karakterinden farklı hususlar belirlenmeye çalışılmıştır. Bu tespitler yapılırken dönemin genel hususlarını ortaya koyan çalışmalardan yararlanılmıştır. Türk dili tarihinde özellikle halk metinleri gibi ağız özelliklerinin de kullanıldığı metinlerin şerhi, dilin değişimini, zenginliğini ve gelişimini ortaya koyan çalışmalardır. Halkın dinlemeyi ve okumayı sevdiği, ilgisini çeken gerçek olaylar bazen de hayal ürünü olayların yazarın kendine has üslubuyla anlattığı bu yapıtların dil ve kültür tarihi için önemli bir yeri vardır. Bu çalışmayla da Türk dilinin söz varlığını ve zenginliğini ortaya koyan bir çalışma hazırlanarak benzer çalışmalara kaynaklık etmesi istenmiştir.

Anahtar Kelimeler

RDL Kalıcı Bağlantı (PID)
https://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/ebyu/17421Resmi atıflarda kullanılan kalıcı adres
Tam Kayıt
AlanDeğerDil
dc.contributor.authorRABİA, AKSU
dc.date.accessioned2026-10-18T20:49:31.532340509Z
dc.date.available2026-10-18T20:49:31.532340509Z
dc.date.issued2025
dc.description.abstractSözlü kültür ürünlerinden olan halk hikâyeleri, nesilden nesile aktarılarak toplumların önemli birer kültür değeri hâline gelmiştir. Yazı dilinin olmadığı dönemlerde sözlü olarak aktarılan bu eserler, yazıya da geçirilerek edebiyatın da kalıcı ögeleri olmuşlardır. Türk dilinde de tercüme ya da telif olan pek çok halk hikâyesi bulunmaktadır. Bu hikâyelerden biri olan ve Vaḥdî tarafından kaleme alınan Hoca Abdurrauf Hikâyesi Anadolu’da telif edilen ilk halk hikâyesi olması bakımından önemli bir yere sahiptir. Anlatım tarzı, dil özellikleri gibi hususlar bakımından kıymetli olan bu metnin farklı kütüphanelerde nüshaları bulunmaktadır. Bu çalışmada hikâyenin Kastamonu nüshası dil açısından incelenmiştir. Diğer nüshalar üzerinde yapılan çalışmalardan da faydalanılarak çeviri yazı metni oluşturulmuştur. Çeviri yazı metninden hareketle dil özellikleri tespit edilmeye çalışılarak özellikle dönemin genel dil karakterinden farklı hususlar belirlenmeye çalışılmıştır. Bu tespitler yapılırken dönemin genel hususlarını ortaya koyan çalışmalardan yararlanılmıştır. Türk dili tarihinde özellikle halk metinleri gibi ağız özelliklerinin de kullanıldığı metinlerin şerhi, dilin değişimini, zenginliğini ve gelişimini ortaya koyan çalışmalardır. Halkın dinlemeyi ve okumayı sevdiği, ilgisini çeken gerçek olaylar bazen de hayal ürünü olayların yazarın kendine has üslubuyla anlattığı bu yapıtların dil ve kültür tarihi için önemli bir yeri vardır. Bu çalışmayla da Türk dilinin söz varlığını ve zenginliğini ortaya koyan bir çalışma hazırlanarak benzer çalışmalara kaynaklık etmesi istenmiştir.
dc.identifier.doi10.7827/turkishstudies.78126
dc.identifier.eissn2667-5641
dc.identifier.endpage47
dc.identifier.issue1
dc.identifier.startpage29
dc.identifier.urihttps://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/ebyu/17421
dc.identifier.volume20
dc.language.isotr
dc.relation.ispartofTurkish Studies - Language and Literature
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectFolklor
dc.subjectEdebiyat
dc.subjectEdebi Teori ve Eleştiri
dc.titleHoca Abdurrauf Hikâyesi’nin Kastamonu Nüshası
dc.typeArticle
dspace.entity.typePublication
rdl.citation.trdizin0
rdl.departmentERZİNCAN BİNALİ YILDIRIM ÜNİVERSİTESİ
rdl.source.indexTRDIZIN