PISA Okuma Keyfi Ölçeğinin Farklı Başarı Gruplarında Yer Alan Ülkelere Göre Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi

Bu çalışma, PISA 2018 öğrenci anketinde yer alan okuma keyfi ölçeğinin farklı başarı gruplarındaki ölçme değişmezliğini incelemeyi amaçlamaktadır. Ölçme değişmezliği, gizil değişkenler ile gözlenen değişkenler arasındaki ilişkinin farklı gruplarda aynı biçimde sürdürülüp sürdürülmediğini ortaya koyar. Araştırmanın örneklemi, üst başarı grubunu temsil eden Norveç (n=5659), orta başarı grubunu temsil eden Türkiye (n=6858) ve düşük başarı grubunu temsil eden Kolombiya’dan (n=7192) olmak üzere toplam 19.709 öğrenciden oluşmaktadır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda beş maddeli tek faktörlü model doğrulanmış, ardından çok gruplu doğrulayıcı faktör analiziyle ölçme değişmezliği test edilmiştir. Bulgular, modelin şekilsel, metrik, ölçek ve katı düzeylerde değişmezlik göstermediğini ortaya koymuştur. Bu sonuç, ülkeler arasında yapılan karşılaştırmaların geçerliliğini sınırlamakta ve ölçeğin farklı başarı gruplarında ortak bir ölçme yapısını sağlayamadığını göstermektedir.