Geliştirilmiş EfficientNet-B0 mimarisi ile Helikobakter Pilorinin Teşhisi

ArticleAçık Erişim

Özet

Kansere bağlı ölümlerde önde gelen türlerden olan mide kanserine çevresel ve genetik birçok faktör sebebiyet verebilir. Başlıca risk faktörlerinden birisi ise midede gastrit ve ülsere neden olan helikobakter pilori bakteri virüsüdür. Bu virüsün tespit edilebilmesi için histopatolojik değerlendirme yapılmaktadır. Manuel yapılan bu işlem iş yükü, zaman kaybı ve subjektif değerlendirmeden kaynaklı patologlar arası görüş ayrılıklarına sebebiyet vermektedir. Tanı sürecini hızlandırmak ve hastaya zamanında tedavi uygulayarak yaşam süresini uzatmak amacıyla otomatik sistemlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada son yıllarda başarımı artarak devam eden derin öğrenme mimarisi histopatolojik tam slayt görüntüden helikobakter pilorinin varlığını teşhis etmek için kullanılmaktadır. Mide biyopsi görüntülerini içeren halka açık DeepHP veri seti kullanılarak Helikobakter pilorinin tanısında uçtan-uca bir derin öğrenme modeli olanEfficientNet-B0 uygulanmıştır. Ayrıca, ağın özellik çıkarma yeteneğini geliştirmek amacıyla son zamanlarda literatüre sunulan çeşitli dikkat mekanizmaları (Etkili Kanal Dikkat, Frekans Kanal Dikkati Ağı, Kapılı Kanal Dönüşümü, Evrişimsel Blok Dikkat Modülü ve Basit, Parametresiz Dikkat Modülü) derin modele entegre edilerek model başarımı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, Frekans Kanal Dikkat Ağı entegre edilen EfficientNet-B0 mimarisinin, histopatolojik görüntülerden helikobakter pilorinin tanısında 0.99835 doğruluğa ulaştığı görülmüştür. Buna göre, önerilen model literatürde yer alan modellerin DeepHP veri seti üzerinde ürettiği sonuçlardan çok daha üstün bir sonuç üretmiştir ve hastalığın tanısında umut vaat edicidir.

Anahtar Kelimeler

RDL Kalıcı Bağlantı (PID)
https://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/ebyu/17772Resmi atıflarda kullanılan kalıcı adres
DOI
https://doi.org/10.29109/gujsc.1441289Yayıncı resmi DOI adresi
Tam Kayıt
AlanDeğerDil
dc.contributor.authorNalbantoglu, Ozkan Ufuk
dc.contributor.authorBasturk, Alper
dc.contributor.authorAkay, Bahriye Basturk
dc.contributor.authorKARACA, Demet ALICI
dc.contributor.authorKaraboga, Dervis
dc.date.accessioned2026-10-18T20:49:43.464653661Z
dc.date.available2026-10-18T20:49:43.464653661Z
dc.date.issued2024
dc.description.abstractKansere bağlı ölümlerde önde gelen türlerden olan mide kanserine çevresel ve genetik birçok faktör sebebiyet verebilir. Başlıca risk faktörlerinden birisi ise midede gastrit ve ülsere neden olan helikobakter pilori bakteri virüsüdür. Bu virüsün tespit edilebilmesi için histopatolojik değerlendirme yapılmaktadır. Manuel yapılan bu işlem iş yükü, zaman kaybı ve subjektif değerlendirmeden kaynaklı patologlar arası görüş ayrılıklarına sebebiyet vermektedir. Tanı sürecini hızlandırmak ve hastaya zamanında tedavi uygulayarak yaşam süresini uzatmak amacıyla otomatik sistemlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada son yıllarda başarımı artarak devam eden derin öğrenme mimarisi histopatolojik tam slayt görüntüden helikobakter pilorinin varlığını teşhis etmek için kullanılmaktadır. Mide biyopsi görüntülerini içeren halka açık DeepHP veri seti kullanılarak Helikobakter pilorinin tanısında uçtan-uca bir derin öğrenme modeli olanEfficientNet-B0 uygulanmıştır. Ayrıca, ağın özellik çıkarma yeteneğini geliştirmek amacıyla son zamanlarda literatüre sunulan çeşitli dikkat mekanizmaları (Etkili Kanal Dikkat, Frekans Kanal Dikkati Ağı, Kapılı Kanal Dönüşümü, Evrişimsel Blok Dikkat Modülü ve Basit, Parametresiz Dikkat Modülü) derin modele entegre edilerek model başarımı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, Frekans Kanal Dikkat Ağı entegre edilen EfficientNet-B0 mimarisinin, histopatolojik görüntülerden helikobakter pilorinin tanısında 0.99835 doğruluğa ulaştığı görülmüştür. Buna göre, önerilen model literatürde yer alan modellerin DeepHP veri seti üzerinde ürettiği sonuçlardan çok daha üstün bir sonuç üretmiştir ve hastalığın tanısında umut vaat edicidir.
dc.identifier.doi10.29109/gujsc.1441289
dc.identifier.eissn2147-9526
dc.identifier.endpage742
dc.identifier.issue2
dc.identifier.startpage729
dc.identifier.urihttps://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/ebyu/17772
dc.identifier.volume12
dc.language.isotr
dc.relation.ispartofGazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectBilgisayar Bilimleri
dc.subjectYazılım Mühendisliği
dc.subjectPatoloji
dc.subjectMikrobiyoloji
dc.titleGeliştirilmiş EfficientNet-B0 mimarisi ile Helikobakter Pilorinin Teşhisi
dc.typeArticle
dspace.entity.typePublication
rdl.citation.trdizin0
rdl.departmentERCİYES ÜNİVERSİTESİ
rdl.departmentTanımlanmamış Kurum
rdl.departmentERZİNCAN BİNALİ YILDIRIM ÜNİVERSİTESİ
rdl.source.indexTRDIZIN