Orient Ekspres’ten Turistik Doğu Ekspresi’ne: Türkiye’de demiryollarının turistik önemi üzerine bir inceleme

Dünya turizminin gelişiminde demiryolu ulaşımı öncü rol üstlenmiştir. Ancak ülkemizde karayolu ulaşımına ağırlık verilerek demiryolunun geri planda bırakılması, gelişmiş bir demiryolu ağına ulaşılmasını engellemiştir. Bu durum gerek genel olarak yolcu taşımacılığında ve gerekse turizm ulaştırmasında demiryolunun geri kalmasına vesile olmuştur. Ancak son yıllarda Doğu Ekspresi (DE)’nin turistik açıdan rağbet görmeye başlaması ve Ankara-Kars güzergâhında özellikle turistlere hizmet edecek Turistik Doğu Ekspresi (TDE) seferlerinin hizmete konulması, demiryollarının turistik önemine dikkatleri çekmiştir. Bu bağlamda çalışmada, TDE örneği üzerinden geçmişten günümüze demiryollarının ülkemiz turizmine olan etkisi incelenmiş ve demiryolu turizminin ülkemizde canlandırılması için önerilerde bulunulmuştur. Betimsel araştırma deseninin tercih edildiği araştırmanın veri kaynağını ise ilgili kurumlardan elde edilen istatistiki veriler ile saha gözlemleri oluşturmaktadır. TDE, hem yolcularına sunduğu nostaljik yolculuk deneyimi hem de güzergâhı boyunca sahip olduğu manzara avantajı nedeniyle turistlerin yoğun ilgisini çekmiştir. Bu durum, varış destinasyonu olan Kars ilinde turistik hareketlilik oluşturduğu gibi, güzergâh boyunca uzun süreli molaların verildiği yerlerde de bir canlanmaya vesile olmuştur. Bununla birlikte seferlerinin tüm yıla yayılması ve diğer bazı alternatif turizm türleri ile entegre bir yapıya dönüştürülmesi, sürdürülebilir turizm gelişimine daha fazla hizmet edecektir. Ayrıca TCDD bünyesindeki diğer bazı ana hat güzergâhlarında da benzer uygulamalar gerçekleştirilebilir.