Kültürü Sayısal Bir Ağa Dönüştürmek: Türkiye Geleneksel Çocuk Oyunları Dijital Atlası Örneği

Bu çalışmada, okul öncesi eğitimi öğretmen adaylarının araştırma becerileriyle Türkiye’deki geleneksel çocuk oyunlarını tespit etmeleri ve bu çerçevede Okul Öncesi ve Sosyal Bilgiler dersleri için kültür aktarımı yapabilen ulusal çocuk oyunları dijital atlası oluşturmaları amaçlanmıştır. Bunun için ADDIE öğretim tasarımı modeline göre geliştirilen Seyyah (İneç, 2012) adlı web haritalama uygulaması Hızlı Prototipleme öğretim tasarımı modeli (HPÖTM) baz alınarak değiştirilmiş ve çoklu ortam ögelerinin yapılandırılabildiği ve paylaşılabildiği geo-medya tabanlı dijital bir Türkiye atlasına dönüştürülmüştür. HPÖTM’ye göre ilk aşamada çalışmanın ihtiyaç ile içerik analizleri yapılmış, ikinci aşamada elde edilen bulgular üzerinden oluşturulan algoritma ile prototip tasarım oluşturulmuştur. Sonraki aşamada prototipin çalışma durumu sınanmıştır. HPÖTM’nin son aşamasında ise çalışma için bir eylem araştırması yürütülmüştür. 2019-2020 akademik yılının bahar döneminde gerçekleştirilen araştırmanın çalışma grubunu maksimum çeşitlilik örneklemesi ile belirlenen elli sekiz okul öncesi eğitimi lisans öğrencisi oluşturmuştur. Öğrenciler araştırma becerisiyle elde ettikleri verileri, yaratıcı drama yöntemiyle kurgulayarak çoklu ortama dönüştürmüş ve bunları Seyyah’a yüklemiştir. Şehirlere göre gerçekleştirilen yüklemeler çalışmanın verisi olarak değerlendirilerek betimsel ve içerik analizi ile incelenmiştir. Bulgular, geleneksel çocuk oyunlarının çoğunlukla; sosyal ve duygusal gelişim alanına hitap ettiğini, arkadaş çevresinden ve Doğu Anadolu Bölgesinden derlendiğini, altı kişi ile doğal nesnelerle, gündüz ve açık alanlarda oynandığını göstermektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda bazı önerilerde bulunulmuştur.