Farklı Ölçek Seviyelerindeki Değişkenlerin Analizinde Kısıtlı Ordinasyon Yöntemlerinin Başarısı

ArticleAçık Erişim

Özet

Doğadaki olaylar, birbiriyle ilişkili birçok değişkenin ayrı ayrı veya birlikte etkisiyle meydana gelir. Değişkenler arası doğrusal ve doğrusal olmayan ilişki yapısı ile farklı ölçek düzeylerindeki veri setlerinin analizi için kullanılan yöntemlerin tanıtılması ve kullanılması önemlidir. Bu tür verilerin analizinde kullanılan yöntemler arasında Gereksizlik Analizi ve Kanonik Uyum Analizi yer almaktadır. Yukarıda belirtilen tekniklerle ilgili çalışmaların genellikle ekolojistler tarafından yapıldığı ve sağlık alanında sınırlı sayıda çalışma olduğu görülmüştür. Bu nedenle çalışmada, belirtilen yöntemlerin uygulamaları farklı ölçek düzeylerindeki değişkenleri içeren bir Kardiyoloji veri seti üzerinde gerçekleştirilmiş ve performansları karşılaştırılmıştır. Performans kriteri olarak Belirleme Katsayısı (R2 ) ve MAPE (Ortalama Mutlak Yüzde Hata) değeri hesaplandı. Elde edilen sonuçlara göre, farklı ölçek türlerindeki (kardiyolojik veri seti) değişkenler arasındaki ilişki yapılarını inceleyen CCA ve RDA'nın, varyasyonu yeterince açıkladığı görülmüştür. Ayrıca her iki yöntemin de düşük MAPE değeri (% 10'dan az) ile iyi sınıflandırıldığı ve koordinasyon diyagramı gerçekleştirdiği vurgulanmıştır. Ayrıca, kısıtlı koordinasyon diyagram modellerinin koroner kalp hastalığı verileri arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde tatmin edici sonuçlar verdiği ve benzeri sağlık alanlarında da kullanılabilirliği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

RDL Kalıcı Bağlantı (PID)
https://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/ebyu/18560Resmi atıflarda kullanılan kalıcı adres
DOI
https://doi.org/10.18185/erzifbed.814575Yayıncı resmi DOI adresi
Tam Kayıt
AlanDeğerDil
dc.contributor.authorKESKİN, SIDDIK
dc.contributor.authorHUYUT, Mehmet Tahir
dc.date.accessioned2026-10-18T20:56:37.989459887Z
dc.date.available2026-10-18T20:56:37.989459887Z
dc.date.issued2021
dc.description.abstractDoğadaki olaylar, birbiriyle ilişkili birçok değişkenin ayrı ayrı veya birlikte etkisiyle meydana gelir. Değişkenler arası doğrusal ve doğrusal olmayan ilişki yapısı ile farklı ölçek düzeylerindeki veri setlerinin analizi için kullanılan yöntemlerin tanıtılması ve kullanılması önemlidir. Bu tür verilerin analizinde kullanılan yöntemler arasında Gereksizlik Analizi ve Kanonik Uyum Analizi yer almaktadır. Yukarıda belirtilen tekniklerle ilgili çalışmaların genellikle ekolojistler tarafından yapıldığı ve sağlık alanında sınırlı sayıda çalışma olduğu görülmüştür. Bu nedenle çalışmada, belirtilen yöntemlerin uygulamaları farklı ölçek düzeylerindeki değişkenleri içeren bir Kardiyoloji veri seti üzerinde gerçekleştirilmiş ve performansları karşılaştırılmıştır. Performans kriteri olarak Belirleme Katsayısı (R2 ) ve MAPE (Ortalama Mutlak Yüzde Hata) değeri hesaplandı. Elde edilen sonuçlara göre, farklı ölçek türlerindeki (kardiyolojik veri seti) değişkenler arasındaki ilişki yapılarını inceleyen CCA ve RDA'nın, varyasyonu yeterince açıkladığı görülmüştür. Ayrıca her iki yöntemin de düşük MAPE değeri (% 10'dan az) ile iyi sınıflandırıldığı ve koordinasyon diyagramı gerçekleştirdiği vurgulanmıştır. Ayrıca, kısıtlı koordinasyon diyagram modellerinin koroner kalp hastalığı verileri arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde tatmin edici sonuçlar verdiği ve benzeri sağlık alanlarında da kullanılabilirliği görülmüştür.
dc.identifier.doi10.18185/erzifbed.814575
dc.identifier.eissn2149-4584
dc.identifier.endpage231
dc.identifier.issn1307-9085
dc.identifier.issue1
dc.identifier.startpage215
dc.identifier.urihttps://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/ebyu/18560
dc.identifier.volume14
dc.language.isoen
dc.relation.ispartofErzincan Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectSağlık Bilimleri ve Hizmetleri
dc.subjectKalp ve Kalp Damar Sistemi
dc.subjectİstatistik ve Olasılık
dc.titleFarklı Ölçek Seviyelerindeki Değişkenlerin Analizinde Kısıtlı Ordinasyon Yöntemlerinin Başarısı
dc.typeArticle
dspace.entity.typePublication
rdl.citation.trdizin3
rdl.departmentVAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ
rdl.departmentERZİNCAN BİNALİ YILDIRIM ÜNİVERSİTESİ
rdl.source.indexTRDIZIN