ÜNİTER DEVLET BİÇİMİNİN KRONİK DEĞİŞİMİ VE TANIMDA ZORLUKLAR: ANAYASA HUKUKU ÇERÇEVESİNDE KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ

Günümüzde, bir ülkenin yönetim yapısının üniter devlet biçimi olarak tespiti bağlamında, birçok ülkenin anayasasında “devletin tekliği”, “ülkenin bölünmezliği” ya da1982 Türk Anayasasında yer aldığı üzere “devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü” gibi ilkeler yer almaktadır. Fakat anayasalar her ne kadar devletin tekliği vebölünmezliği ilkesini onaylasa da; çeşitli olguların devlet yönetiminde varlığından dolayıdevlet yapısındaki sürekli bir değişimden ve aynı zamanda devlet biçimlerinin “üniter”olarak tanımlanmasının sanıldığı kadar kolay olmadığından bahsetmek mümkündür. Bunoktadaki temel sorun, ülkelerin anayasalarının kabul ettiği ilkeler ile yönetim teşkilatlanması bağlamında çelişkili bazı durumların söz konusu olmasıdır. Özetle, anayasalarile teşkilat modeli arasında bir tutarsızlığın varlığına dikkat edilmelidir. Esasen, yapılacak detaylı bir hukuki analiz neticesinde, bazı devletlerin anayasalarının kendi hükümleriarasında da bir çelişkinin varlığı gözlemlenebilir. Hem anayasal düzlemdeki karmaşahem de üniter devlete örnek çeşitli devlet modellerinin idari teşkilatlanma noktasındaincelenmesi neticesinde, “üniter devlet” olarak kısaca adlandırılan ve öğretide kendisineilişkin çok basit tanımlar verilen bu modelin tanımlanmasının aslında bir hayli zor olduğu anlaşılacaktır. Çeşitli modeller örnek alınarak yapılacak bu karşılaştırmalı anayasahukuku incelemesinde, ortaya daha farklı sonuçlar da çıkacak ve üniter devlet yapısındanbaşka modellere sapma eğilimine rastlanılacaktır. Çalışmanın neticesinde, bahsedilen buolgularla birlikte, üniter devlet yapısındaki kronik bir değişimin varlığı daha iyi kavranacaktır.