Anabolik Steroidlerin Genotoksik ve Sitotoksik Etkilerinin İnsan Periferal Lenfosit Kültüründe Mikronükleus Test Tekniğiyle Araştırılması

Spor tarihi boyunca genç yaştaki bir çok sporcunun doping amacıyla anabolik-androjenik steroidleri yoğun olarak kullandığı bilinmektedir. Bu çalışmayla, kullanımı yasaklanmış olsa da yapılan araştırmalarda illegal olarak halen sıkça kullanılmakta olan Nandrolone Decanoate (Deca-durabolin®) ve Stanozolol (Winstrol) doping maddelerinin olası genotoksik, mutajenik ve sitotoksik etkilerinin insan kan kültüründe in vitro mikronükleus testi ile belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla doping maddelerinin farklı konsantrasyonları (1, 10, 25, 50, 75 ve 100 mM) hazırlanmış ve kan kültürüne uygulanmıştır. Genotoksik etki için mikronükleus frekansları, sitotoksik etki için ise Nükleer Bölünme İndeksi (NBİ) hesaplanmıştır. Elde edilen veriler, çözücü olarak kullanılan dimetil sülfoksit (DMSO) ile hazırlanan negatif kontrol grubuyla ve genotoksik etkisi çok iyi bilinen Etil metansülfonat (EMS) ile hazırlanmış pozitif kontrol grubuyla karşılaştırılmıştır. Bu sonuçlara göre; çalışmamızda kullandığımız doping maddelerinden Nandrolone Decanoate özellikle son iki konsantrasyonda (75 ve 100 mM) insan periferal lenfositlerinde mikronükleus frakansını istatistiksel olarak anlamlı (p< 0,05) bir şekilde artırmıştır. Ayrıca NBİ oranlarına bakıldığında da özellikle son iki konsantrasyonda kontrol grubuna göre önemli düşüşler tespit edilmiştir. Bununla birlikte diğer doping maddesi olan Stanozolol ise sadece son konsantrasyonda (100 mM) anlamlı artışlara neden olmuşken NBİ değerini etkilememiştir. Tüm elde ettiğimiz sonuçlardan her iki doping maddesinin de yüksek konsantrasyonlarda genotoksik ve sitotoksik etkiler yaratabileceği bu nedenle kullanımlarının tehlikeli olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.