Kars İlinde Sebze Olarak Tüketilen Yabani Bitki Türlerinin Tespiti ve Kullanım Şekilleri

ArticleAçık Erişim

Özet

Bu çalışma, 2015-2016 yıllarında Kars ili, ilçe ve köylerinde yaşayan yöre halkı tarafından sebze olarak kullanılanbitki türlerini tespit etmek, belirlenen türlerin kullanım şekilleri ile ilgili kültürel zenginliklerimizi belirleyerek, gelecek nesillereaktarmak amacı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma alanındaki 19 familyaya ait toplam 87 taksonun, sebze olarak kullanıldığıbelirlenmiştir. Tespit edilen bu bitki türlerinin daha çok Asteracea, Lamiaceae, Polygonacea ve Apiaceae familyalarına ait olduğugörülmüştür. Bu bitkilerin, kök, gövde, sürgün, çiçek, dal, yaprak, tohum ve yumru gibi kısımlarının sebze olarak tüketildiğibelirlenmiş ancak, bitkinin yenilen kısımlarının yöreden yöreye farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Yöre halkının bu bitki türlerinitaze olarak, kurutarak, salamura ederek, turşuya işleyerek, dondurarak veya konserve şeklinde muhafaza ederek uzun süredetükettiği belirlenmiştir. Ayrıca bu bitki türlerini; çiğ (salata), yemek, sarma, çorba, börek içi, turşu, reçel olarakdeğerlendirdiklerini, bazılarını ise baharat olarak, tat ve koku vermek için, çay olarak ve tedavi amacı ile de kullandıkları tespitedilmiştir. Toplanan bitkilerin yöresel adları, bulunduğu yerin konumu, bitkinin kullanılan kısımları, kullanım şekilleri öğrenilerekkayıt altına alınmıştır. Bitkilere ait herbaryumları hazırlanarak teşhisleri Erzincan Binali Yıldırım Ünüversitesi Fen FakültesiBiyoloji Bölümü’nde yapılmıştır. Herbaryum örnekleri ve alınan tohum örnekleri muhafaza amacı ile Türkiye Tohum Gen Bankası(Ankara) ve Ulusal Tohum Gen Bankası’na (Menemen/İzmir) gönderilmiştir.

Anahtar Kelimeler

RDL Kalıcı Bağlantı (PID)
https://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/ebyu/19654Resmi atıflarda kullanılan kalıcı adres
DOI
https://doi.org/10.18615/anadolu.727146Yayıncı resmi DOI adresi
Tam Kayıt
AlanDeğerDil
dc.contributor.authorKandemir, Ali
dc.contributor.authorKadıoğlu, Zakine
dc.contributor.authorCUKADAR, KEMAL
dc.contributor.authorKALKAN, Nalan Nazan
dc.contributor.authorVurgun, Hüseyin
dc.contributor.authordönderalp, veysel
dc.date.accessioned2026-10-18T21:11:47.919784232Z
dc.date.available2026-10-18T21:11:47.919784232Z
dc.date.issued2020
dc.description.abstractBu çalışma, 2015-2016 yıllarında Kars ili, ilçe ve köylerinde yaşayan yöre halkı tarafından sebze olarak kullanılanbitki türlerini tespit etmek, belirlenen türlerin kullanım şekilleri ile ilgili kültürel zenginliklerimizi belirleyerek, gelecek nesillereaktarmak amacı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma alanındaki 19 familyaya ait toplam 87 taksonun, sebze olarak kullanıldığıbelirlenmiştir. Tespit edilen bu bitki türlerinin daha çok Asteracea, Lamiaceae, Polygonacea ve Apiaceae familyalarına ait olduğugörülmüştür. Bu bitkilerin, kök, gövde, sürgün, çiçek, dal, yaprak, tohum ve yumru gibi kısımlarının sebze olarak tüketildiğibelirlenmiş ancak, bitkinin yenilen kısımlarının yöreden yöreye farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Yöre halkının bu bitki türlerinitaze olarak, kurutarak, salamura ederek, turşuya işleyerek, dondurarak veya konserve şeklinde muhafaza ederek uzun süredetükettiği belirlenmiştir. Ayrıca bu bitki türlerini; çiğ (salata), yemek, sarma, çorba, börek içi, turşu, reçel olarakdeğerlendirdiklerini, bazılarını ise baharat olarak, tat ve koku vermek için, çay olarak ve tedavi amacı ile de kullandıkları tespitedilmiştir. Toplanan bitkilerin yöresel adları, bulunduğu yerin konumu, bitkinin kullanılan kısımları, kullanım şekilleri öğrenilerekkayıt altına alınmıştır. Bitkilere ait herbaryumları hazırlanarak teşhisleri Erzincan Binali Yıldırım Ünüversitesi Fen FakültesiBiyoloji Bölümü’nde yapılmıştır. Herbaryum örnekleri ve alınan tohum örnekleri muhafaza amacı ile Türkiye Tohum Gen Bankası(Ankara) ve Ulusal Tohum Gen Bankası’na (Menemen/İzmir) gönderilmiştir.
dc.identifier.doi10.18615/anadolu.727146
dc.identifier.eissn2667-6087
dc.identifier.endpage32
dc.identifier.issn1300-0225
dc.identifier.issue1
dc.identifier.startpage11
dc.identifier.urihttps://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/ebyu/19654
dc.identifier.volume30
dc.language.isotr
dc.relation.ispartofANADOLU Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectBiyoloji
dc.subjectBahçe Bitkileri
dc.titleKars İlinde Sebze Olarak Tüketilen Yabani Bitki Türlerinin Tespiti ve Kullanım Şekilleri
dc.typeArticle
dspace.entity.typePublication
rdl.citation.trdizin6
rdl.departmentERZİNCAN BİNALİ YILDIRIM ÜNİVERSİTESİ
rdl.departmentT.C. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI
rdl.source.indexTRDIZIN