Fındık Dip Sürgünü Temizliğinde Yeni Bir Yöntem: Azotlu Çözelti Uygulaması

Fındık yetistiriciliginde en önemli maliyet unsurlarından biri dip sürgünü temizligidir. Bu projede azotlu çözelti uygulamasının fındık dip sürgünü temizligi üzerindeki etkisinin ortaya konulması amaçlanmıstır. Arastırma, Samsun?un Atakum ilçesinde ocak dikim sistemi, Çarsamba ilçesinde ise sıra dikim sistemine sahip üretici bahçelerinde 'Çakıldak' fındık çesidinde yürütülmüstür. Arastırmada % 21 Amonyum Sülfat (AS) ve % 26 Kalsiyum Amonyum Nitrat (CAN) gübrelerinin % 10, 15 ve 20?lik gübre çözeltileri ve kontrol olarak su kullanılmıstır. Çalısmada, Temmuz-2015 ve Mart-2016?da bütün ocaklarda fındık bıçagı kullanılarak elle dip sürgünü temizligi yapılmıstır. Azotlu çözelti uygulamalarına Eylül- 2015?te Atakum ilçesinde dip sürgünleri yaklasık 20-30 cm boya ulastıgında baslanmıs ve uygulamalar 2016 yılında Nisan-Agustos ayları arasındaki dönemde 4 defa tekrar edilmistir. Azotlu çözelti uygulamalarından 15 gün sonra dip sürgünlerinde kuruma oranı ve yeni çıkan dip sürgünü sayısı belirlenmistir. Denemenin baslangıcında ve uygulamalardan 15 gün sonra alınan toprak örneklerinde nitrat, pH ve tuzluluk (EC) degerleri saptanmıstır. Azotlu çözelti uygulamalarının verim, meyve kalitesi ve sürgün gelisimi üzerindeki etkisinin belirlenmesi amacıyla karanfil (disi çiçek) sayısı, çotanak sayısı, çotanaktaki meyve sayısı, meyve agırlıgı, iç agırlıgı, iç oranı, sürgün uzunlugu, sürgün çapı ve bogumlar arası mesafe uzunlugu ölçülmüstür. Proje, ?Çakıldak? fındık çesidinde 2 farklı yetistirme sisteminde, 2 çözelti ve bunların 4 dozunda, 3 tekerrür ve her tekerrürde 3 ocak olmak üzere toplam 144 ocakta yürütülmüstür. Arastırma sonucunda fındık dip sürgünü temizligi için % 21 Amonyum sülfat gübresinin % 10?luk dozu önerilmistir. Diger taraftan azotlu çözelti uygulamalarının fındıgın verimi, meyve kalitesi, yıllık sürgün gelisimi ve toprak özellikleri üzerine olumsuz bir etki olusturmadıgı saptanmıstır. Azotlu çözelti uygulamasına elle dip sürgünü temizliginden yaklasık 1-1.5 ay sonra yeni çıkan dip sürgünlerinin yaklasık 15-20 cm boya eristikleri, ancak odunlasmadıgı dönemde baslanması önerilmistir. Etkili bir dip sürgünü temizligi için azotlu çözelti uygulamasının yılda en az 3 kez yapılması tavsiye edilmistir.