Aksoy, Bahar; Arslanlı, Sevilay Ergün; Duru, Hilal Altundal; Kasımoğlu, Necla

Giriş: Dijital teknolojilerin yaygın kullanımı, ergenlerde dijital bağımlılık riskini artırmakta ve bu durum çeşitli davra- nışsal sağlık sorunlarıyla ilişkilendirilmektedir. Son yıllarda, dijital medya kullanımının yeme davranışları üzerindeki etkisi giderek artan bir araştırma alanı olmuştur. Bununla birlikte, ergenlerde dijital bağımlılık ile hedonik yeme eğilimi arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalar sınırlıdır. Amaç: Bu çalışma, ergenlerde dijital bağımlılık ile hedonik yeme eğilimi arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamıştır. Yöntem: Bu tanımlayıcı ve korelasyonel çalışma, Aralık 2025 ile Mart 2026 tarihleri arasında, Türkiye'nin doğusunda şehir merkezindeki bir lisede öğrenim gören 346 ergenle gerçekleştirilmiştir. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Ergenler için Dijital Bağımlılık Ölçeği ve Ergenler için Hedonik Yeme Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü ANOVA, Ki-kare testi, Mann Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi ve korelasyon analizleri kullanıldı. Bulgular: Sonuçlar, ekran süresi ile dijital bağımlılık arasında anlamlı pozitif bir korelasyon olduğunu gösterdi (r = 0,328; p < 0,01). Ayrıca, dijital bağımlılık ile hedonik yeme eğilimi arasında da anlamlı pozitif bir korelasyon bulundu (r = 0,351; p < 0,01). Dijital platformların yeme alışkanlıklarını etkilediğini belirten ergenlerin hem dijital bağımlılık hem de hedonik yeme eğilim puanları anlamlı derecede daha yüksekti. Sonuç: Bulgular, ergenlerde dijital bağımlılık ile hedonik yeme eğilimleri arasında önemli bir ilişki olduğunu göster - mektedir. Dijital medya kullanımının ergenlerin yeme davranışları üzerindeki potansiyel etkileri göz önüne alındığında, bu bulgular, sağlıklı ekran kullanımı ve bilinçli yeme davranışlarını içeren okul temelli müdahalelerin geliştirilmesi ihtiyacının altını çizmektedir.

Güneş, Demet; Başkan, Sebahat Atalıkoğlu

Giriş: Diyabet komplikasyonların ve komorbiditelerin eşlik ettiği kronik bir hastalıktır. Bu komplikasyonlar arasında yer alan diyabetik ayak bakımında sosyal destek önemlidir. Amaç: Araştırma tip 2 diyabet hastalarında aile desteğinin ayak bakım davranışlarına etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikte yapılmıştır. Yöntem: Araştırmanın evrenini Nisan 2023-Haziran 2024 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin dâhiliye kliniklerinde yatarak tedavi gören diyabet tanısı olan hastalar; örneklemini ise araştırmaya dahil edilme kriterlerini sağlayan 187 tip 2 diyabet tanısı olan birey oluşturmuştur. Araştırma verileri tanımlayıcı bilgi formu, Ayak Bakımı Davranış Ölçeği ve Hensarling’in Diyabet Aile Destek Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde yüzde, ortalama ve standart sapma, Skewness ve Kurtosis, Bağımsız gruplarda t testi, Anova testi, korelasyon, regresyon analizi ve Least Significant Difference testi kullanılmıştır. Bulgular: Bireylerin %58,3’ü kadın, %82,9’u evli, %56,7’si il merkezinde yaşamakta, %56,1’i ev hanımı, %40,6’sı ilköğretim mezunu, %49,2’sinin gelir durumu gider durumuna eşit, %86,6’sı sigara, %98,4’ü alkol kullanmamakta ve %38,5’i eşi ile yaşamaktadır. Bireylerin Ayak Bakım Davranışları Ölçeği puan ortalamasının 47,70 ± 13,94 ve ayak bakımı davranışlarının kısmen yeterli olduğu belirlenmiştir. Diyabet Aile Destek Ölçeği toplam puan ortalaması 52,30 ± 27,72 olup alt boyutların puan ortalaması ise Empatik Destek 21,97 ± 11,62, Teşvik 12,58 ± 8,25, Kolaylaştırıcı Destek 13,14 ± 7,65 ve Paylaşımcı Destek 5,66 ± 2,78 olduğu ve bireylerin algıladığı aile desteğinin orta düzey olduğu saptanmıştır. Aile desteğinin ayak bakım davranışı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olduğu belirlenmiştir (p<0,05, t=4,246). Sonuç: Bireylerin ayak bakımı davranışlarının kısmen yeterli, algıladığı aile desteğinin ise orta düzey olduğu, aile desteği arttıkça ayak bakım davranışlarının daha iyi olduğu saptanmıştır. Diyabet hastalarının ayak bakım davranışlarını geliştirebilmeleri ve davranış değişikliğine uyumunu daha kısa sürede kazanmaları için aile üyelerinin desteği artırılmalıdır.

Özlü, Zeynep Karaman; Özlü, İbrahim; Kılınç, Tülay; Toraman, Rumeysa Lale; Karakuş, Seçkin

Günümüzün en büyük sorunlarından biri olan travma; toplumları sosyal, ekonomik ve sağlıkla ilgili önemli sorunlarla karşı karşıya bırakmaktadır. Ciddi şekilde yaralanmış travma hastasının bakımı, hastanın hızlı ve sistematik bir şekilde değerlendirilmesini ve hayatı tehdit edici durumların belirlenmesini içeren zorlu bir süreçtir. Travma hastalarının bakımı için birçok araştırma ve klinik uygulama kılavuzu geliştirilmiş olsa da bu uygulamaların benimsenmesi optimal düzeyde değildir. Bu eksikliği gidermede ve hasta sonuçlarını iyileştirmede, travma hastaları için hayat kurtarma potansiyeline sahip olan bakım paketlerinden yararlanılmaktadır. Bakım paketleri; kanıta dayalı tedavi ve bakım uygulamalarının hızla benimsenmesini destekleyen, bakım verme sürecinde sergilenen performansın kıyaslanmasını sağlayan ve hasta sonuçlarını iyileştiren araçlardır. Kanıta dayalı klinik uygulama rehberlerinin uygulamaya aktarılmasını ve bu rehberlerde bulunan önerilere adaptasyonu kolaylaştıran bakım paketlerinin uygulanmasıyla hastaların klinikteki bakım süreçlerinin kanıt temelli uygulamalarla yürütülmesi sağlanmaktadır. Sağlık Bakımı İyileştirme Enstitüsü tarafından oluşturulan bakım paketi yaklaşımının, bakımın kalitesini arttırdığı ve travma dahil çeşitli tıbbi durumlar için hasta sonuçlarını iyileştirdiği kanıtlanmıştır. Bu derlemede, önemli bir halk sağlığı sorunu, mortalite ve morbidite nedeni olan travmaların tedavi ve bakımında bakım paketlerinin kullanımının hasta sonuçlarına etkisi literatürde yer alan güncel çalışmalarla tartışılmıştır.