Mete, Duygu

Hıristiyanlık tarihinde konsiller, doktrinlerin şekillenmesinde ve Kilise disiplininin oluşumunda merkezi bir rol oynamıştır. Erkek piskoposların otoritesi altında toplanan ve teolojik dogmaların belirlenmesinde yalnızca erkeklerin söz sahibi olduğu bu konsiller, feminist teoloji için eleştirel bir inceleme alanı oluşturmaktadır. Diğer yandan konsillerde eril dil kullanımı, kadınların yalnızca annelik ve doğurganlıkla tanımlanması ve ruhbanlık rollerinden dışlanması gibi hususlar feminist teologların eleştirdiği başlıca konular arasındadır. Bu ve benzeri sebeplerden hareketle Hıristiyanlık tarihinde belirleyici rol oynayan İznik, Efes, Kadıköy, Trent ve II. Vatikan Konsilleri özelinde yürütülen bu çalışma, Katolik feminist teologların söz konusu konsillere yönelik eleştirilerini ve alternatif konsil modeli önerilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Söz konusu konsillerde alınan kararlar üzerine değerlendirmelerde bulunan feminist teologlar, kullanılan erkek egemen dilin kadınların marjinalleştirilmesine ve Tanrı tasavvurunun eril bir biçimde kurgulanmasına yol açtığını ileri sürerek yeni bir teolojik paradigma ihtiyacını vurgulamışlardır.

İsrafilova, Faima

Hatice Görmez’in “Hz. Âişe’nin Tefsir Rivâyetleri” adlı yüksek lisans tezinden üretilmiş bu kitap, Hz. Âişe’nin hayatı, ilmî kişiliği, Kur’ân-ı Kerim’i anlama ve yorumlama yaklaşımı, Kur’ân tefsiriyle ilgili rivayetler, Kur’ân ilimlerine yönelik rivayetler, tefsirle ilişkili anlayışları, fezâil ve hasâisu’n-nebi rivayetler, tefsirlerin içinde çeşitli bağlamlarda değerlendirilen rivayetler ve Hz. Âişe’ye atfedilen zorlama ve uydurma tefsir rivayetleri gibi konular ele alınmıştır. Hz. Âişe’nin ilmî kişiliği ve rey ile içtihat konusundaki öncü rolü, onun İslam düşüncesindeki etkisi açısından önemli bir yere sahiptir. Özellikle tefsir geleneğindeki değişimlerin Hz. Âişe’nin rivayetleri üzerindeki etkisinin daha ayrıntılı bir şekilde açıklanması, bu değişimlerin tefsir yöntemlerine nasıl yansıdığını daha net bir şekilde ortaya koyacaktır. Bu tür bir değerlendirmenin eklenmesi, çalışmanın kapsamını genişleterek alana önemli bir katkı sağlayacaktır.

Şahin, Nadide

Elisabeth Schüssler Fiorenza çağdaş Hıristiyan teolojisinde özellikle Kutsal Kitap yorumu ve feminist teolojiye yaptığı katkılarla tanınan önemli bir feminist teologdur. Kadınların deneyimlerini ve bakış açılarını merkeze alarak Hıristiyan kutsal metinlerini yorumlamanın yeni yollarını geliştirmede etkili olması onu feminist teolojinin temel figürlerinden biri hâline getirmiştir. Bu çerçevede o hem akademisyenleri hem de inanırları ataerkil sistemlerden etkilenmiş olan geleneksel yorumları sorgulayarak daha eşitlikçi okumalar yapmak suretiyle Kutsal Kitap’a bir şüphe hermenötiği ile yaklaşmaya teşvik etmiştir. Bu hermenötik yaklaşım üzerine inşa ettiği feminist teolojisi ile Schüssler Fiorenza, Kilise’yi ataerkil yapılarıyla yüzleşmeye, marjinalleştirilmiş seslerin, özellikle de kadınların seslerinin memnuniyetle karşılandığı ve güçlendirildiği bir alan olmaya davet etmiştir. Fiorenza böylece feminist Kutsal Kitap yorumunun sadece akademik bir egzersiz değil, Kilise ve toplum içinde gerçek bir değişime yol açabilecek dönüştürücü bir uygulama olduğunu ortaya koymuştur. Bu araştırmada Batı feminizminin önemli isimlerinden biri olan Elisabeth Schüssler Fiorenza’nın Kutsal Kitap yorum çalışmaları bağlamında ortaya koyduğu feminist perspektifi ve bu görüşlerin sonraki teologlar üzerindeki etkileri incelenmiştir.

Aksakal, Zeynep Nermin

Bu çalışmada, Mustafa Merter’in Hekaton’la Son Tango- Aileyi İfsad Etme ve İnsanlığı Yeniden Yapılandırma Küresel Projesi’nin Bir Meta-Analizi isimli kitabı incelenmiştir. Kitapta, yazarın varlığını öne sürdüğü projenin ne zaman, neden ve nasıl başladığı, kapsamı, düşünsel arka planı, hangi aşamalardan geçip halen hangi duruma geldiği, içerdiği tehlikeler ve bunlara karşı önerilen tedbirler ele alınmıştır. Yazar; kitapta öne sürdüğü projeye dair tespitlerini felsefi, psikolojik, sosyolojik, politik, hukuki ve tarihi boyutlarıyla ortaya koymaya çalışmıştır. Kitap, yazarın cinsiyet ve aile konusunda insanlık ile kadim gelenekler açısından tehlike arz ettiğini düşündüğü küresel çaptaki hızlı sosyal değişimlerin arka planı ve birbiriyle bağlantısı konusunda bir bakış açısı sunmasının yanında bu tehlikelere karşı uyarıda bulunup tedbirler önermesi yönüyle alanına katkı yapmıştır. Ancak kitap, bu değişimler arasındaki bağlantının kurgusunun yazara ait olması yönüyle tamamen objektif ve bilimsel olmaması, kitabın içeriğindeki konuların eleştirilebilir ve değiştirilebilir olan geleneği önceleyen bir yaklaşımla ele alınıp yer yer bu doğrultudaki varsayımlarla desteklenmesi, güdümlü olduğu öne sürülen sosyal dalgalanmaların yorumlanmasında değişen şartların ve toplumsal ihtiyaçların ihmal edilmesi ve bir bibliyografya içermemesi yönleriyle eleştiriye açıktır.