Bölükbaşı, Özge

Akıllı sözleşmeler, blok zincirle oluşturulan ve aracı olmaksızın kendi kendini yürütebilen, gelecek için potansiyeli yüksek bir yazılım çeşididir. Akıllı sözleşmelerin kendiliğinden gerçekleşmesi, şeffaf ve güvenilir olması gibi özellikleri nedeniyle, önceden ve defalarca kullanılmak üzere programlandığı görülmektedir. Böylece sözleşmeler, bir kez programlanmasına rağmen, geniş kitlelere ulaşmakta ve standartlaşmaya önemli bir katkı sağlamaktadır. Standart sözleşme ilişkilerine ise, çoğunlukla “genel işlem koşulları” eşlik eder. Bu durumda, “akıllı sözleşmelerde kodlanan hükümlerin genel işlem koşulu olarak nitelendirilmesi mümkün müdür, “eğer bu mümkünse, akıllı sözleşmelerde genel işlem koşulları nasıl denetlenebilir” gibi sorular akla gelmektedir. Akıllı sözleşme kavramı ve sözleşmenin hukuki niteliği çok sayıda makaleye konu olduğundan; çalışmamızda ağırlıklı olarak bu soruların cevapları üzerinde durulacaktır.

Alanur, Nesrin Dabanlıoğlu

Uluslararası hukuka aykırı davranan hiçbir devlet bu aykırılığı kabul etmemekte, aksine devletler aykırılık teşkil eden fiillerini meşru göstermek için uluslararası hukukun temel normlarını çarpıtarak bir takım tezler veya sözde gerekçeler ileri sürebilmektedir. Ukrayna’nın Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü’ne (NATO’ya) üye olmak için girişimlerde bulunması ve dolayısıyla NATO’nun üye sayısını artırarak sınırlarını doğuya doğru genişletmesinin yarattığı kaygıyla hareket eden Rusya Federasyonu’nun (Rusya) 24 Şubat 2022’de Ukrayna topraklarına yönelik başlattığı saldırıları meşru göstermek için halkların kendi kaderini tayin hakkı, iyileştirici ayrılma teorisi, davetle müdahale, bireysel meşru müdafaa ve kolektif meşru müdafaa hakkı, önleyici meşru müdafaa, insancıl müdahale gibi bir dizi sözde hukuki gerekçeye dayanması da bunun en yakın örneğidir. Rusya’nın Batılı devletlerin açıkça uluslararası hukuka aykırı olan veya uluslararası hukuka uygunluğu tartışmalı olan askeri müdahalelerini, kendi saldırı eylemlerini meşrulaştırmak için emsal göstermesi Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırıları uluslararası toplumun geniş bir kesimi tarafından uluslararası hukuka aykırı kuvvet kullanımı olarak kabul edilmesine engel olamamıştır. Bu makalede Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarını uluslararası hukuk çerçevesinde meşrulaştırmak için ileri sürdüğü gerekçeler, genelde uluslararası hukuk özelde BM Şartı bağlamında analiz edilerek, hiçbirinin hukuki dayanağı olmadığı ve dolayısıyla Rusya’nın kuvvet kullanımının uluslararası hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmaktadır.

Bulut, Meltem

Kişisel teminat sözleşmeleri alacaklıya şahsi bir güvence sağlayarak teminat verenin borçlunun borcundan dolayı tüm malvarlığı ile sorumlu olmasını ifade eder. Bu kapsamda, kefalet sözleşmesi uygulamada en çok rastlanan kişisel teminat sözleşmesidir. Bununla birlikte müteselsil borçluluk da alacaklının alacağını güvence altına alan kişisel teminat sözleşmeleri arasında yer alır. Ortak noktaları, alacaklıya teminat sağlamak olan bu iki kurumun düzenleniş amaçları birbirinden farklıdır. Müteselsil kefalet ve müteselsil borçluluğun ayrımı bakımından özellikle aslilik fer'ilik ve talilik kıstasları önem taşımaktadır. Zira iki kurumun ayrımı, bu kıstaslar doğrultusunda ortaya çıkan farkları ifade etmektedir.

Nar, Ahmet

Feragat, hak sahibinin hakkını bir başkasına devretmeden ve yeni bir hak oluşturmadan tek taraflı bir hukuki işlemle sona erdirmesidir. Feragat, hakka doğrudan doğruya etki ettiği (hakkı sona erdirdiği) için bir tasarruf işlemi niteliğindedir. Bu sebeple feragat beyanında bulunan kişinin, feragat edilen hak bakımından tasarruf yetkisine sahip olması gerekir. Haktan feragatin hüküm ve sonuç doğurabilmesi için, kural olarak, hak sahibinin feragat iradesini herhangi bir şekilde açıklaması yeterlidir. Ancak, taşınmaz üzerindeki ayni haklardan feragatin hüküm doğurması için sadece feragat iradesinin açıklanmış olması yeterli değildir. Feragatin beklenen etkiyi ortaya çıkarması için ilk olarak, irtifak hakkı sahibinin feragate yönelik iradesini yazılı olarak tapu memuruna yöneltmesi gerekir. Tapu memuruna yazılı olarak yöneltilmeyen, yani sicil dışı gerçekleşen feragat beyanı, irtifak hakkını maddi veya şekli bakımdan sona erdirmez. Ayrıca, irtifak hakkından feragat (terkin talebi) bir hukuki sebebe dayanıyorsa, hukuki sebebin de geçerli olması gerekir. Son olarak ise, irtifak hakkının feragat yoluyla terkininden olumsuz etkilenen hak sahipleri varsa, onların da rızaları alınmalıdır. Söz konusu unsurların gerçekleşmesi halinde, tapu memurunun irtifak hakkını tapu sicilinden terkin etmesi mümkündür. Feragat edilen irtifak hakkının sicilden terkin edilmesi hakkı sona erdirmektedir. Bu nedenle, gerçekleştirilen terkin kurucu niteliktedir.

Etgü, Mehmet Akif

Avatar filmi sinema tarihinde önemli etkiler bırakmış bir eserdir. Filmin özgün tarafını; görselliği, müzikleri, kostümleri ve efektleri dışında senaryosunda ortaya koyduğu keskin eleştirisinde aramak gerekir. Gerçekten de Avatar Batı’nın yoğun bir eleştirisidir ve bu eleştiri film boyunca görsel olarak da desteklenmiştir. Avatar filmi kapitalist sömürgeci anlayışı eleştiren bir yapıttır. Filmin iddiasına göre bu anlayış tarihin tozlu sayfalarında kalmamıştır. Gelecekte de eğer imkan bulunabilirse, mümkün olan herhangi bir zamanda ve yerde uygulanmaya konulacağı üzerinde durulmaktadır. Filmin verdiği mesajın teorik ve tarihsel temelleri bulunmaktadır. Bu makalede sömürgecilik, film çerçevesinde ana hatları ile incelenmiştir. Sömürgeciliğin kapitalizme yol açtığı ve Batı’da düşünceden devlet anlayışına kadar pek çok alandaki fikirleri şekillendirdiği sonucuna varılmıştır.

Akinci, Fatih

The interpretation activity is the activity of revealing the expressions whose meanings are hidden. To reveal the meanings of expressions, various methods are being used regarding concepts. Among the legal texts, there are texts whose meanings are hidden or not clear enough. The meanings of these expressions are revealed by using interpretation principles and interpretation methods. Functions of the constitutions is to protect the rights and freedoms and to balance the rights in case of conflict of interest between individuals and institutions. The issue of balancing the rights is an issue that the Constitutional Court emphasizes in its decisions and that should be taken into account by all judicial authorities in the establishment of justice. The Constitutional Court, which examines individual applications, norm control, closure of political parties and applications to be heard in the supreme court, tries to reveal the meaning of the norm while determining the concepts and the norm to be applied. Interpretation activities are carried out by choosing certain interpretation principles by using various interpretation methods. One of the interpretation principles preferred by the Constitutional Court when making its decision is the principle of expansionary interpretation. The principle of interpretation that expands the scope of the norm is the principle of expansionary interpretation. When the principle of expansive interpretation is used, the ambiguous norm is interpreted and evaluated comprehensively.

Gedik, Ömer; Serdaliyeva, Aigerim

Çalışmamızda dikey kuvvetler ayrılığı çerçevesinde Rusya Federasyonu’nun devlet biçimi, Anayasa’da 2020 yılında “Federal Devlet” başlığı altında yapılan değişiklikler ve eklemelerden hareketle incelenmiştir. Anayasa’nın 65. maddesiyle 79. maddesi arasındaki maddelerde “Federal Yapı” düzenlenmiştir. Bu 15 maddenin 10’unda değişiklikler ve eklemeler yapılmıştır. Ayrıca bu başlık altında üç yeni madde eklenmiştir (67.1, 75.1 ve 79.1). Değişikliklerin bir kısmı federal unsurların yapısına ilişkindir. Bir kısmı da federal devlet ile federe unsurlar arasındaki yetki paylaşımına yöneliktir. Değişiklikler içerisinde en dikkat çekici hükümler sosyal devletin genişletilmesine ilişkin olanlardır. Bu değişikliklerle Rus vatandaşlarının sosyal haklarını korumak ve ülke genelinde eşit fırsatlar sağlamak amaçlanmaktadır. Bu amaca ulaşmada Anayasa Mahkemesi’nin ilgili hükümleri yorumlarken sağlayacağı katkıya dikkat çekmek gerekir. Ayrıca, kamu görevlilerinin uygunluk şartlarına ilişkin birtakım sınırlamalar getirilmiştir. Son değişiklikler Rusya Federasyonu’nun uluslararası hukuka açılımını daraltan değişikliklerdir. Bu değişikliklerle anayasanın uluslararası hukuk sistemine karşı bir kalkan olarak kullanmaya elverişli hale getirildiği ileri sürülebilir.