Keleş, Şerafettin; Kaya, Burcu

Umut; olumlu beklentileri ifade etmek için kullanılmakta ve bireylerin öz-yeterlilik ve iyimserlik hali olarak ifade edilmektedir. Sosyal umut, bireylerin ait oldukları toplum ve grup içinde iyi ve anlamlı yaşam ve geleceğe dair sosyal hayaller ve kolektif vizyonlara dair beklentileri ve inancı ifade eder. Sosyal altsınıfların ve özellikle göçmen bireylerin geleceğe olan inanç ve umutlarını artırmada sosyal kaynaşma, sosyal sermaye ve ekonomik beklentiler önemli birer faktör durumundadır. Sosyal sermaye ve sosyal kaynaşma, etnik veya sınıfsal eşitsizliklerin azaltılması veya ortadan kaldırılmasında birer manivela görevi görebilmektedir. Çalışma, göçmenler ve diğer dezavantajlı grupların sosyal umutları ile sosyal sermayeleri, sosyal kaynaşmaları ve ekonomik beklentileri arasında ilişkiyi tespit etmeye çalışması nedeniyle nüfusunun %10’u kadar göçmen barındıran Türkiye açısından önemlidir. Çalışma bulguları; “Sosyal Sermaye (SS)” ile “Sosyal Umut (SU)” arasında pozitif yönde ve çok yüksek düzeyde (γ = 0,51; t = 6,30) ilintinin varlığını tespit etmiştir. Yine, “Sosyal Kaynaşma (SK)” ile “Sosyal Umut (SU)” arasında pozitif yönde ve çok yüksek düzeyde (γ = 0.86; t = 11,12) bir ilinti ve “Ekonomik Beklenti (EB)” ve “Sosyal Umut (SU)” arasında pozitif yönde ve çok yüksek düzeyde (γ = 0,84; t = 12,04) bir ilinti saptamıştır. Göçmenler veya dezavantajlı gruplar için sosyal umudun varlığı, toplum içinde daha iyi yaşam ve başarı vizyonlarına ulaşabilme fırsat ve imkânlarının varlığına işaret etmektedir.

Adıyaman, Ebru

Endülüs’te yetişmiş âlimlerden olan Ebû Bekir Muhammed b. Velîd el-Fihrî et-Turtûşî, bid‘atler konusunda yaptığı çalışmalarıyla tanınmaktadır. Turtûşî, kitaplarında bid‘at olarak değerlendirip itiraz ettiği hususları ayet ve hadislerden, sahâbe ve tâbiîn kavillerinden ve önde gelen mezhep imamlarının sözlerinden yararlanarak reddetmektedir. Tahrîmu’l-ğinâ ve’s-semâ‘ da kendisinin bu motivasyonla kaleme aldığı risâlelerinden biridir. Nağme dinlemek, Kur’ân’ın elhân ile okunması, kadının sesi ve kadından nağme dinlenmesi, sûfilerin semâ meclislerinde raksetmeleri, bazı kimselerin tüysüz çocukların yüzüne bakarak tefekkür ettiklerini iddia etmeleri, satranç oynamanın hükmü gibi muhtelif konuları içeren bu risâlede sûfilere yönelik tenkitler öne çıkmaktadır. Müellif sûfileri musiki dinlerken Allah’ı anmak, ortamlarına coşku katmak, dans etmek, kıyafetlerini yırtıp parçalamak gibi davranışlarından dolayı eleştirmektedir. Bu çalışmada Turtûşî’nin bu tenkitleri ve delillerinin ilk kaynakları tespit edilmiş ve eleştirileriyle delilleri mukayeseli olarak incelenmiştir. Çalışma bir giriş bölümü, Turtûşî’yi ve risâlesini tanıtan bir bölüm ve eleştirilerin incelendiği bir bölümü içermekte, tespit ve tenkitlerin yer verildiği sonuç bölümüyle sona ermektedir.