Finansal tehdit karşısında finansal davranış değiştirme eğilimlerinin incelenmesi

ÖZET Günümüzde ekonomik belirsizlikler, enflasyon baskıları, döviz kuru dalgalanmaları ve beklenmedik finansal şoklar, bireylerin finansal refahını doğrudan tehdit etmektedir. Bu araştırmanın temel amacı, bireylerin karşılaştıkları finansal tehdit sürecinin finansal davranışlarını değiştirme isteği ve bu isteğin bileşenleri üzerindeki etkisini incelemek; demografik değişkenlerin söz konusu bileşenlerde ortaya çıkardığı farklılıkları ortaya koymaktır. Veri toplama kısmında demografik sorular, finansal tehdit ölçeği ve finansal davranışları değiştirme isteği ölçeği kullanılarak oluşturulan anket formu Erzincan’da yaşayan 18 yaş üstü 399 kişiye uygulanmıştır. Verilerin analiz sürecinde bağımsız örneklem t-testi, ANOVA testi, korelasyon ve regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada, finansal tehdit ile bireylerin finansal davranışlarını değiştirme isteği ve bu isteğin bileşenleri arasındaki ilişkiler ile bu ilişkilerin demografik faktörlere göre farklılık gösterip göstermediği analiz edilmiştir. Elde edilen bulgularda finansal tehdit sürecinin bireylerin finansal davranışı değiştirme isteği ve bileşenlerini anlamlı biçimde etkilediği ortaya koyulmuştur. Ayrıca cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu ve çocuk sayısı gibi demografik değişkenlere göre finansal tehdit algısı, finansal davranışı değiştirme isteği ve bileşenlerinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Mevcut araştırma, finansal tehdidin finansal davranışı değiştirme isteği üzerindeki etkilerinin anlaşılmasına yönelik literatüre katkı sağlamayı hedeflemektedir. Araştırma sonuçları, davranışsal finans literatüründeki mevcut yaklaşımlarla büyük ölçüde paralellik göstermekte ve finansal tehdidin azaltılmasına yönelik olarak finansal danışmanlar ile politika yapıcılara uygulanabilir öneriler sunmaktadır.

Today, economic uncertainties, inflationary pressures, exchange rate fluctuations, and unexpected financial shocks directly threaten individuals' financial well-being. The main objective of this study is to examine the relationship between financial threat and individuals' willingness to change their financial behavior and its components, and to identify differences in these components based on demographic variables. During the data collection process, a questionnaire consisting of demographic questions, the Financial Threat Scale, and the Willingness to Change Financial Behavior Scale was administered to 399 individuals aged 18 and over living in Erzincan. Independent-samples t-tests, ANOVA, correlation analysis, and regression analysis were used to analyze the data. The study examined the relationships between financial threat and individuals' willingness to change their financial behavior and its components, as well as whether these relationships differed according to demographic factors. The findings revealed a significant relationship between financial threat and individuals' willingness to change their financial behavior and its components. In addition, significant differences were identified in perceived financial threat, willingness to change financial behavior, and its components according to demographic variables such as gender, marital status, educational level, and number of children. This study aims to contribute to the literature by enhancing the understanding of the relationship between financial threat and individuals' willingness to change their financial behavior. The findings are largely consistent with existing approaches in the behavioral finance literature and offer practical recommendations for financial advisors and policymakers seeking to mitigate financial threats.