Ergenlik döneminde umut ve gelecek beklentilerinin sosyal destek kaynaklarına göre incelenmesi: Aile, akran ve öğretmen rolleri

Bu araştırmanın temel amacı, ergenlerin algıladıkları sosyal destek kaynaklarının (aile, arkadaş ve öğretmen desteği) gelecek beklentileri üzerindeki etkisinde umudun aracı rolünü incelemektir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemi 2025-2026 eğitim-öğretim yılında Doğu Anadolu Bölgesi’nde öğrenim gören ve uygun örnekleme yöntemiyle belirlenen 643 lise öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, Bütünleyici Umut Ölçeği, Ergenlerde Gelecek Beklentisi Ölçeği ve Revize Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde, demografik değişkenlere ilişkin farklılık analizleri ile gözlenen değişkenlerle kurulan yol analizi modeli ile gerçekleştirilmiştir. Bulgular; umut düzeyi ve gelecek beklentisinin bazı demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca algılanan aile, arkadaş ve öğretmen desteğinin ergenlerin umut düzeylerini anlamlı ve pozitif yönde etkilediği, umut düzeyinin ise gelecek beklentisini anlamlı ve pozitif yönde yordadığı belirlenmiştir. Yol analizi sonucunda, umudun; algılanan aile, arkadaş ve öğretmen desteği ile gelecek beklentisi arasındaki ilişkide aracı role sahip olduğu saptanmıştır. Araştırma sonuçları, ergenlerin olumlu gelecek beklentileri geliştirebilmelerinde umut düzeylerinin güçlendirilmesinin ve sosyal destek kaynaklarının desteklenmesinin kritik önem taşıdığını ortaya koymaktadır. Bu bulguların, psikolojik danışma ve rehberlik alanındaki koruyucu ve önleyici uygulamalara önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.

The primary objective of this study is to examine the mediating role of hope in the effect of adolescents’ perceived sources of social support (family, friends, and teacher support) on their future expectations. A correlational cross-sectional model was used in the study. The study sample consisted of 643 high school students enrolled in the Eastern Anatolia Region during the 2025–2026 academic year, selected using a convenience sampling method. Research data were collected using the Personal Information Form, the Comprehensive Hope Scale, the Adolescent Future Expectations Scale, and the Revised Perceived Social Support Scale. The data analysis was conducted using analyses of differences in demographic variables and a path analysis model established using the observed variables. The findings revealed that levels of hope and future expectations showed significant differences based on certain demographic variables. Furthermore, it was determined that perceived support from family, friends, and teachers significantly and positively influenced adolescents levels of hope, while levels of hope significantly and positively predicted future expectations. The path analysis revealed that hope plays a mediating role in the relationship between perceived support from family, friends, and teachers and expectations for the future. The research findings highlight that strengthening adolescents’ levels of hope and supporting their social support resources are of critical importance in helping them develop positive future expectations. It is believed that these findings will make significant contributions to protective and preventive practices in the field of psychological counseling and guidance.