Tip 2 diyabet hastalığı olan bireylerin hastalığa yönelik farkındalık ve kabul durumu ile psikolojik insülin direncinin değerlendirilmesi

Özet

Amaç: Bu araştırmanın amacı, Tip 2 diyabet hastalığı olan bireylerin hastalığa yönelik farkındalık ve kabul durumu ile psikolojik insülin direncinin değerlendirilmesidir. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı türdeki bu araştırmanın evrenini Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi dahili ve cerrahi kliniklerinde Ekim 2024 –Mart 2025tarihleri arasında yatarak tedavi gören Tip 2 diyabet tanılı hastalar oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise belirtilen tarih aralığında, araştırma amacı doğrultusunda belirlenen dahil edilme kriterine uygun 210 tip 2 diyabet tanılı hastalar oluşturmaktadır. Veriler, Hasta Tanıtım Formu, Diyabetli Hastalarda Psikolojik İnsülin Direnci (PİD) Ölçeği, Diyabet Farkındalık ve Kabul Ölçeği (DFKÖ) kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemi ile toplandı. Veriler, SPSS for Windows 22 paket programı ile analiz edildi. Bulgular: Araştırmada katılımcıların DFKÖ puan ortalaması 70.72±22.61, PİD ölçeği puan ortalaması ise 35.84±12.00 olarak belirlendi. Eğitim düzeyi yüksek, çalışan, gelir durumu iyi olan, diyete uyum sağlayan, ilaçlarını düzenli kullanan, düzenli kontrole giden, diyabet eğitimi alan ve egzersiz yapan bireylerin diyabet farkındalık ve kabul düzeyleri ile psikolojik insülin direnci puanlarının daha yüksek olduğu saptandı (p<0.05). Ayrıca yaş ile DFKÖ ve PİD Ölçeği puanları arasında negatif yönlü anlamlı ilişki bulunurken (p<0.05) bu iki ölçek arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğu saptandı (p<0.05). Sonuç: Araştırmamızda Tip 2 diyabet hastalarının diyabet farkındalık ve kabul düzeyleri ile psikolojik insülin direncinin orta düzeyin üzerinde olduğu saptandı. Diyabet hastalarında farkındalık ve kabul düzeyi arttıkça psikolojik insülin direncinin de arttığı sonucuna ulaşıldı.

Aim: The aim of this study is to assess the levels of disease awareness and acceptance among patients with type 2 diabetes, as well as their psychological insulin resistance. Material and Method: The population of this descriptive, cross-sectional, and exploratory study consists of patients diagnosed with Type 2 diabetes who were hospitalized in the internal medicine and surgical clinics of Mengücek Gazi Training and Research Hospital between October 2024 and March 2025. The study sample consists of 210 patients diagnosed with Type 2 diabetes who met the inclusion criteria established for the study’s objectives during the specified time period. Data were collected through face-to-face interviews using the Patient Demographic Form, the Psychological Insulin Resistance (PIR) Scale for Patients with Diabetes, and the Diabetes Awareness and Acceptance Scale (DAAS). The data were analyzed using SPSS 22. Results: In the study, the participants’ mean DAAS score was 70.72±22.61, and their mean PID scale score was 35.84±12.00. It was found that individuals with a higher level of education, who were employed, had a good income, adhered to their diet, took their medications regularly, attended regular checkups, received diabetes education, and exercised had higher levels of diabetes awareness and acceptance as well as higher psychological insulin resistance scores (p<0.05). Furthermore, while a significant negative correlation was found between age and scores on the DAAS and PID scales (p<0.05), a significant positive correlation was found between these two scales (p<0.05). Conclusion: Our study found that patients with Type 2 diabetes had levels of diabetes awareness and acceptance, as well as psychological insulin resistance, that were above moderate. We concluded that as levels of awareness and acceptance increased among diabetes patients, so did their psychological insulin resistance.

Anahtar Kelimeler

RDL Kalıcı Bağlantı (PID)
https://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/ebyu/26085Resmi atıflarda kullanılan kalıcı adres
DOI
https://doi.org/10.71008/ebyu.thesis.2026.232Bu DOI, RDL DOI hizmeti tarafından atandı ve Crossref'e kaydedildi.
Tam Kayıt
AlanDeğerDil
dc.contributor.advisorDoç. Dr. Safiye YANMIŞ KARACA
dc.contributor.authorSafiye Yanmış Karaca
dc.date.accessioned2026-10-20T22:44:15.231843741Z
dc.date.available2026-10-20T22:44:15.231843741Z
dc.date.issued2026
dc.description.abstractAmaç: Bu araştırmanın amacı, Tip 2 diyabet hastalığı olan bireylerin hastalığa yönelik farkındalık ve kabul durumu ile psikolojik insülin direncinin değerlendirilmesidir. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı türdeki bu araştırmanın evrenini Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi dahili ve cerrahi kliniklerinde Ekim 2024 –Mart 2025tarihleri arasında yatarak tedavi gören Tip 2 diyabet tanılı hastalar oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise belirtilen tarih aralığında, araştırma amacı doğrultusunda belirlenen dahil edilme kriterine uygun 210 tip 2 diyabet tanılı hastalar oluşturmaktadır. Veriler, Hasta Tanıtım Formu, Diyabetli Hastalarda Psikolojik İnsülin Direnci (PİD) Ölçeği, Diyabet Farkındalık ve Kabul Ölçeği (DFKÖ) kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemi ile toplandı. Veriler, SPSS for Windows 22 paket programı ile analiz edildi. Bulgular: Araştırmada katılımcıların DFKÖ puan ortalaması 70.72±22.61, PİD ölçeği puan ortalaması ise 35.84±12.00 olarak belirlendi. Eğitim düzeyi yüksek, çalışan, gelir durumu iyi olan, diyete uyum sağlayan, ilaçlarını düzenli kullanan, düzenli kontrole giden, diyabet eğitimi alan ve egzersiz yapan bireylerin diyabet farkındalık ve kabul düzeyleri ile psikolojik insülin direnci puanlarının daha yüksek olduğu saptandı (p<0.05). Ayrıca yaş ile DFKÖ ve PİD Ölçeği puanları arasında negatif yönlü anlamlı ilişki bulunurken (p<0.05) bu iki ölçek arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğu saptandı (p<0.05). Sonuç: Araştırmamızda Tip 2 diyabet hastalarının diyabet farkındalık ve kabul düzeyleri ile psikolojik insülin direncinin orta düzeyin üzerinde olduğu saptandı. Diyabet hastalarında farkındalık ve kabul düzeyi arttıkça psikolojik insülin direncinin de arttığı sonucuna ulaşıldı.tr
dc.description.abstractAim: The aim of this study is to assess the levels of disease awareness and acceptance among patients with type 2 diabetes, as well as their psychological insulin resistance. Material and Method: The population of this descriptive, cross-sectional, and exploratory study consists of patients diagnosed with Type 2 diabetes who were hospitalized in the internal medicine and surgical clinics of Mengücek Gazi Training and Research Hospital between October 2024 and March 2025. The study sample consists of 210 patients diagnosed with Type 2 diabetes who met the inclusion criteria established for the study’s objectives during the specified time period. Data were collected through face-to-face interviews using the Patient Demographic Form, the Psychological Insulin Resistance (PIR) Scale for Patients with Diabetes, and the Diabetes Awareness and Acceptance Scale (DAAS). The data were analyzed using SPSS 22. Results: In the study, the participants’ mean DAAS score was 70.72±22.61, and their mean PID scale score was 35.84±12.00. It was found that individuals with a higher level of education, who were employed, had a good income, adhered to their diet, took their medications regularly, attended regular checkups, received diabetes education, and exercised had higher levels of diabetes awareness and acceptance as well as higher psychological insulin resistance scores (p<0.05). Furthermore, while a significant negative correlation was found between age and scores on the DAAS and PID scales (p<0.05), a significant positive correlation was found between these two scales (p<0.05). Conclusion: Our study found that patients with Type 2 diabetes had levels of diabetes awareness and acceptance, as well as psychological insulin resistance, that were above moderate. We concluded that as levels of awareness and acceptance increased among diabetes patients, so did their psychological insulin resistance.en
dc.identifier.doi10.71008/ebyu.thesis.2026.232
dc.identifier.urihttps://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/ebyu/26085
dc.language.isotr
dc.publisherErzincan Binali Yıldırım University
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectAcceptance Processen
dc.subjectAwarenessen
dc.subjectInsulin Resistanceen
dc.subjectNursingen
dc.subjectType 2 Diabetesen
dc.subjectFarkındalıktr
dc.subjectHemşireliktr
dc.subjectİnsülin Direncitr
dc.subjectKabul Sürecitr
dc.subjectTip 2 Diyabettr
dc.titleTip 2 diyabet hastalığı olan bireylerin hastalığa yönelik farkındalık ve kabul durumu ile psikolojik insülin direncinin değerlendirilmesitr
dc.titleAssessment of awareness and acceptance of type 2 diabetes and psychological insulin resistance in individuals with the diseaseen
dc.typeMaster Thesis
dspace.entity.typePublication
rdl.doi.crossref2026-07-30
rdl.oa.urlhttps://thesis.rawdatalibrary.net/thesis/tip-2-diyabet-hastaligi-olan-bireylerin-hastaliga-yonelik-farkindalik/pdf