Bağımsız denetim raporlarının banka finansal performansı üzerindeki etkisi: Türk bankacılık sistemi üzerine bir uygulama

Çalışmada bağımsız denetim raporlarında yer alan denetçi görüşlerinin banka performansı üzerindeki etkisini Türkiye bankacılık sektörü örneğinde incelemektir. Bu kapsamda Borsa İstanbul’da işlem gören on bankaya ait veriler kullanılmıştır. Banka performansını temsilen Tobin Q oranı, finansal göstergeler olarak aktif kârlılık oranı, özkaynak kârlılığı ve sermaye yeterlilik oranı kullanılmış; bağımsız denetim raporu görüşleri ise kukla değişken ile modellenmiştir. Araştırmada değişkenler arasındaki dinamik ilişkilerin belirlenmesi amacıyla Panel Vektör Otoregresif (PVAR-GMM) yaklaşımından yararlanılmıştır. Ayrıca Granger nedensellik testi, etki-tepki fonksiyonları ve varyans ayrıştırma analizleri uygulanmıştır. Analiz öncesinde homojenlik, yatay kesit bağımlılığı ve ikinci nesil panel birim kök testleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, özkaynak kârlılığının banka performansını negatif yönde etkilediğini, sermaye yeterlilik oranı ile olumlu bağımsız denetim görüşlerinin ise banka performansını pozitif yönde etkilediğini göstermektedir. Granger nedensellik sonuçları da özkaynak kârlılığı, sermaye yeterlilik oranı ve bağımsız denetim görüşünden banka performansına doğru tek yönlü nedensellik ilişkileri bulunduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak bağımsız denetim raporlarının yalnızca yasal bir yükümlülük olmadığı, aynı zamanda banka performansını etkileyebilen önemli bir bilgi kaynağı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

This study examines the effect of auditors' opinions included in independent audit reports on bank performance in the Turkish banking sector. Within this scope, data from ten banks listed on Borsa Istanbul were used. Tobin's Q ratio was used to represent bank performance, while return on assets, return on equity, and the capital adequacy ratio were used as financial indicators. Independent audit report opinions were modeled using a dummy variable. The Panel Vector Autoregressive (PVAR-GMM) approach was employed to determine the dynamic relationships among the variables. In addition, the Granger causality test, impulse response functions, and variance decomposition analyses were applied. Before the analysis, homogeneity, cross-sectional dependence, and second-generation panel unit root tests were conducted. The findings indicate that return on equity negatively affects bank performance, whereas the capital adequacy ratio and unqualified audit opinions positively affect bank performance. The Granger causality results also reveal the existence of unidirectional causal relationships running from return on equity, the capital adequacy ratio, and independent audit opinions to bank performance. As a result, it was concluded that independent audit reports are not only a legal requirement but also an important source of information that can affect bank performance.