Dijital çağda okuma kültürü görünümleri: Youtube kitap kanalları üzerine bir inceleme

Youtube'da kitap tanıtım kanalı olan ortaokul düzeyindeki çocukların okuma kültürü görünümlerini belirlemeyi amaçlayan çalışma dijital etnografi deseniyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında Youtube'da ortaokul düzeyindeki çocuklara ait olan ve kitaplarla ilgili içeriklerin yer aldığı kitap kanalları incelenmiştir. Ayrıca kanal sahibi çocuklarla görüşmeler de gerçekleştirilmiştir. İncelenen videolardan ve yapılan görüşmelerden elde edilen veriler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Yapılan içerik analizi sonucunda ortaya çıkan kodlar ilgili temalar altında birleştirilerek sunulmuştur. Araştırma verilerinin analiz edilmesiyle ortaokul düzeyindeki çocukların Youtube'da kanal oluşturma öykülerine, oluşturdukları video içeriklerine, sosyoekonomik çerçevelerine, okuma süreçlerini etkileyen unsurlara, kanallarında yer verdikleri kitaplara ve okur görünümlerine ilişkin bulgular elde edilmiştir. Çalışma sonucunda çocukların medya ortamında izledikleri içerik üreticileri örnek alarak kendilerinin de kitap kanalı oluşturdukları, Youtube ortamında kitap kanalı oluşturmak için ortak içerik üretme anlayışı oluşturdukları ve sosyoekonomik anlamda ailelerinin kendilerine çeşitli olanaklar sağladıkları sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca çalışmada çocukların okuma süreçlerini etkileyen aile, okul, öğretmen, arkadaş ve sosyal medya gibi unsurların var olduğu, kanal sahiplerinin kendi kanallarında yer verdikleri kitaplara yönelik seçim ve sınıflandırmalarından söz ettikleri, kendilerini okuma alışkanlığı kazanmış ve eleştirel okur özelliklerini taşıyan bireyler olarak sundukları sonuçları da elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Okuma Kültürü, Dijital, Youtube, Booktube.

The study which aims to determine the reading culture views of secondary school students, who have a book promotion channel on Youtube, was carried out with a digital ethnography pattern. Within the scope of the study, the channels on Youtube containing the contents of the books belonging to secondary school children were examined and interviews were conducted with the children who have channels that can be communicated. The data obtained from the videos and interviews were analyzed by content analysis. The codes that emerged as a result of the content analysis were combined under the relevant themes and presented. By analyzing the research data, findings were obtained regarding the stories of middle school children creating a channel on Youtube, the video content they created, their socioeconomic framework, the factors affecting their reading process, the books they included in their channels and the reader's views. As a result of the study, it was concluded that by taking the content producers that children watched in the media as an example, they also created a book channel, they formed a common understanding to create a book channel on Youtube, and their families provided them with various opportunities in socioeconomic terms. In addition, the results were obtained in the study, where there are factors such as family, school, teacher, friends and social media that affect children's reading processes, channel owners talk about their choices and classifications for the books they include on their channels, and they present themselves as individuals who have gained the habit of reading and have the characteristics of critical readers. Keywords: Reading Culture, Digital, Youtube, Booktube.